Edukacja seksualna – istotny wkład w zdrowie i dobre samopoczucie młodych ludzi

Osiągnięcia Niemieckiego Federalnego Centrum Edukacji Zdrowotnej (BZgA) jako Centrum Współpracy z WHO ds. Zdrowia Seksualnego i Reprodukcyjnego

Centrum Współpracy z WHO ds. Zdrowia Seksualnego i Reprodukcyjnego, założone w 2003 r. w BZgA, bada standardy i normy edukacji seksualnej w Regionie Europejskim WHO. Opublikowała szereg dokumentów referencyjnych, które określają standardy edukacji seksualnej, zawierają wskazówki dotyczące wdrażania i wspierają realizację programów szkoleniowych dla edukatorów. Ostatnie publikacje obejmują studium porównawcze edukacji seksualnej w różnych krajach oraz serię raportów politycznych wyjaśniających korzyści płynące z edukacji seksualnej w szkołach.

przez Nathalie Bélorgey

Czym jest edukacja seksualnaCzerpiąc ze swoich obowiązków i doświadczenia w tej dziedzinie[I], Federalne Centrum Edukacji Zdrowotnej (BZgA) stało się Centrum Współpracy WHO (WHO CC) ds. Zdrowia Seksualnego i Reprodukcyjnego dla Regionu Europejskiego WHO w 2003 r., z naciskiem na edukację seksualną. Region obejmuje 53 kraje Europy i Azji Środkowej, w tym wszystkie kraje Unii Europejskiej. W 2008 roku grupa robocza specjalistów ds. zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz edukacji seksualnej, Europejska Grupa Ekspertów ds. Edukacji Seksualnej, została założona przez BZgA i Biuro Regionalne WHO (WHO RO) na Europę w celu wspierania prac Komitetu WHO w zakresie promocji i rozwoju edukacji seksualnej, w celu wypracowania standardów edukacji seksualnej w regionie. W skład grupy wchodzą przedstawiciele organizacji międzynarodowych (WHO RO Europe, UNESCO, UNFPA, European Network of the International Planned Parenthood Federation IPPF EN), środowiska akademickiego, a także krajowych organizacji rządowych i pozarządowych z obecnie 11 krajów, głównie zachodnich i Europy Wschodniej. Wszystkie działania Europejskiej Grupy Ekspertów w ramach WHO CC są sterowane i koordynowane przez BZgA.

W 2018 roku przypada 10. rocznica powstania Europejskiej Grupy Ekspertów ds. Edukacji Seksualnej, dając tym samym możliwość przyjrzenia się kamieniom milowym i najnowszym wynikom prac wykonanych w ramach Centrum Współpracy z WHO przy BZgA.

Standardy edukacji seksualnej w EuropieStandardy edukacji seksualnej w Europie – renomowany dokument referencyjny używany na arenie międzynarodowej

Wraz z pierwszym spotkaniem Europejskiej Grupy Ekspertów ds. Edukacji Seksualnej pod koniec 2008 roku rozpoczął się proces opracowywania standardów edukacji seksualnej dla całego Regionu Europejskiego WHO. W tym czasie stały się widoczne ogromne różnice w zasięgu, treści i jakości edukacji seksualnej w regionie, który obejmuje rozległy obszar geograficzny i różnorodność krajów. Wiele, głównie zachodnioeuropejskich krajów, miało krajowe wytyczne lub minimalne standardy edukacji seksualnej, ale nie podjęto żadnych prób rekomendowania standardów na poziomie Unii Europejskiej lub Regionu Europejskiego WHO. Planowany dokument dotyczący standardów edukacji seksualnej miał zatem być pierwszym krokiem do wypełnienia tej luki w całym regionie.

Wytyczne dotyczące wdrożeniaPandemia Wzorce które zostały opublikowane w 2010 roku[ii] zdefiniować pojęcie holistycznej – lub kompleksowej – edukacji seksualnej, opisać przesłanki i przedstawić ramy (zasady, wyniki, grupy docelowe, partnerów i wymagania dotyczące realizacji) edukacji seksualnej. Oferują również konkretny przegląd tematów, jakie powinna obejmować edukacja seksualna w krajach europejskich, uporządkowanych według sześciu grup wiekowych. W 2013 roku Standardy zostały uzupełnione publikacją Wytyczne dotyczące wdrożenia który przedstawia proces opracowywania krajowego programu edukacji seksualnej w szkołach i zawiera wskazówki krok po kroku dotyczące wprowadzania nowych lub ulepszania istniejących programów nauczania edukacji seksualnej.

Ze względu na duże zapotrzebowanie, Wzorce oraz Poradnictwo zostały przetłumaczone na kilka języków i stały się uznanym na arenie międzynarodowej instrumentem odniesienia dla rozwoju wysokiej jakości edukacji seksualnej w regionie. Zostały one wykorzystane w co najmniej 14 krajach do opracowania lub dostosowania programów nauczania edukacji seksualnej i/lub do wspierania decydentów.

Szkolenie ma znaczenie: Ramy podstawowych kompetencji edukatorów seksualnościPromowanie kompetencji i szkolenie edukatorów do edukacji seksualnej

W grudniu 2017 roku Centrum Współpracy WHO wydało dokument ramowy mający na celu wsparcie i ułatwienie realizacji programów szkoleniowych dla edukatorów seksualności lub poprawę jakości istniejących programów. Jest to kontynuacja prac rozpoczętych wraz z opracowaniem Wzorce i uznaje fakt, że kompetencje i wyszkolenie edukatorów seksualnych (w tym nauczycieli) są kluczowymi czynnikami wpływającymi na jakość i akceptację edukacji seksualnej.

Obecnie zakres i jakość szkolenia edukatorów seksualnych jest bardzo zróżnicowana w całym regionie. Spośród 25 przebadanych krajów tylko w kilku włączono szkolenia z edukacji seksualnej do programów kształcenia nauczycieli. W większości innych krajów szkolenie odbywa się wyłącznie w ramach specjalnych kursów doskonalenia zawodowego, które często obejmują jedynie ograniczoną liczbę nauczycieli. Ogólnie rzecz biorąc, nadal istnieje ważna potrzeba wzmocnienia i poprawy szkolenia edukatorów w zakresie edukacji seksualnej.

Nowe ramy Szkolenie ma znaczenie[iii] zawiera odpowiedzi na trzy główne pytania: pokazuje, dlaczego szkolenie dla edukatorów seksualności jest niezbędne dla zapewnienia wysokiej jakości edukacji seksualnej; opisuje, jakie kompetencje (postawy/umiejętności/wiedza) powinni posiadać lub rozwijać edukatorzy seksualni, a także podaje przykłady programów szkoleniowych dla edukatorów seksualności istniejących w całym Europejskim Regionie WHO. Dokument ramowy, który jest obecnie publikowany w języku angielskim i rosyjskim, zostanie przetłumaczony na inne języki w 2018 roku.

Krótki opis politykiZnaczenie edukacji seksualnej w szkołach

Zapewnienie edukacji seksualnej w środowisku szkolnym ma kluczowe znaczenie dla dotarcia do dużej liczby dzieci, zanim staną się aktywne seksualnie, oferując jednocześnie odpowiednią i bezpieczną strukturę do nauki i wspierania zdrowego rozwoju uczniów.

W celu ułatwienia dostępu do krótkich, zwięzłych i opartych na dowodach informacji na temat znaczenia i korzyści (szkolnej) edukacji seksualnej skierowanej do decydentów, mediów i organizacji rzeczniczych, BZgA rozpoczęło opracowywanie serii briefy polityczne poświęcone temu tematowi. Dokonano tego we współpracy z WHO RO Europe oraz Biurem Regionalnym Funduszu Ludnościowego Narodów Zjednoczonych na Europę Wschodnią i Azję (UNFPA EECARO), przy zaangażowaniu Europejska Grupa Ekspertów ds. Edukacji Seksualnej.

Krótki opis politykiPierwsze dwa informacje o polityce opublikowane w 2015 roku ilustrują treść i znaczenie edukacji seksualnej oraz podkreślają jej wpływ na zdrowie (seksualne i reprodukcyjne) młodych ludzi oraz na ich samopoczucie. Pod koniec 2017 r. opublikowano dwa kolejne raporty polityczne[iv]: pierwsza zawiera przegląd najważniejszych kroków w celu wprowadzenia (lub rewizji) krajowych programów edukacji seksualnej w szkołach, koncentrując się na ich wdrażaniu. Drugi dotyczy podstawowych zasad i koniecznych powiązań dla efektywnej, wysokiej jakości edukacji seksualnej w szkołach. Wszystkie informacje o polityce są dostępne zarówno w języku angielskim, jak i rosyjskim.

Nowa analiza porównawcza edukacji seksualnej w 25 krajach Europy i Azji Środkowej

W 2016 i 2017 roku ocena edukacji seksualnej w Europie i Azji Środkowej została przeprowadzona przez BZgA we współpracy z Europejską Siecią Międzynarodowej Federacji Planowanego Rodzicielstwa (IPPF EN). Analiza obejmuje 25 wybranych krajów Europejskiego Regionu WHO i przedstawia przegląd aktualnego stanu i ostatnich zmian w edukacji seksualnej w regionie.

Edukacja seksualna w Europie i Azji ŚrodkowejTo nowe badanie opiera się na dwóch poprzednich, ale oddzielnych raportach BZgA i IPPF EN z 2006 r. Oferuje bardziej rozszerzoną próbkę krajów, ponieważ obejmuje kraje z Europy Zachodniej, Północnej, Środkowej i Wschodniej, a także z Azji Środkowej, co czyni je uczciwym przedstawiciel Regionu Europejskiego WHO. Ponadto opiera się na obszernym kwestionariuszu, na który odpowiedzieli eksperci zarówno z instytucji rządowych, jak i pozarządowych.

Stan realizacji edukacji seksualnej nadal znacznie różni się między krajami Europejskiego Regionu WHO, a nawet w ich obrębie; jednak przeprowadzona ocena pokazuje również wybitne postępy poczynione w ciągu ostatniej dekady w opracowywaniu i integrowaniu programów nauczania edukacji seksualnej w formalnych warunkach szkolnych w całym regionie. W większości badanych krajów (21 z 25) istnieją jasne ramy prawne edukacji seksualnej w szkołach; tylko w czterech krajach wschodniej i południowo-wschodniej części Europy edukacja seksualna w szkołach jest nadal praktycznie nieobecna.

Wstępne wyniki badania zostały zaprezentowane przy okazji międzynarodowej konferencji poświęconej edukacji seksualnej zorganizowanej przez BZgA w Berlinie w maju 2017 r.[v]. Wydarzenie stworzyło przestrzeń do intensywnej wymiany na temat trendów i sytuacji edukacji seksualnej w krajach docelowych oraz do identyfikacji i dyskusji na temat wyzwań i przyszłych strategii związanych z wdrażaniem i doskonaleniem edukacji seksualnej.

Ostateczne wyniki badania zostały uszczegółowione w obszernym raporcie. Raport zawiera regionalny przegląd porównawczy sytuacji edukacji seksualnej oraz rekomendacje dotyczące jej dalszego rozwoju. Przedstawia również indywidualne profile dla każdego badanego kraju. Ponadto seria 26 arkuszy informacyjnych zawiera przegląd zmian na poziomie regionalnym i krajowym. Rosyjska wersja dokumentów zostanie również wydana w 2018 roku.

Publikując wyniki badań, CC WHO ma nadzieję wywołać dalszą debatę, a także postęp w zakresie zasięgu i jakości edukacji seksualnej w Regionie Europejskim WHO, dostarczając jednocześnie użytecznych i potencjalnie możliwych do przeniesienia przykładów interesujących praktyk.

Co dalej?

Ważne kroki zostały poczynione przez Centrum Współpracy z WHO ds. Zdrowia Seksualnego i Reprodukcyjnego w BZgA w ustalaniu ram i warunków dla rozwoju i rozszerzenia wysokiej jakości holistycznej edukacji seksualnej w Europie i Azji Środkowej.

Program WHO CC na nadchodzący okres obejmuje skoncentrowanie się na sytuacji słabszych grup ludności – zwłaszcza młodych osób niepełnosprawnych – pod względem dostępu do edukacji seksualnej. Wizja sformułowana przez 2016 Plan działania na rzecz zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego WHO RO dla Europy[VI], skupia się na osiągnięciu pełnego potencjału zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz dobrego samopoczucia dla wszystkich ludzi. Obejmuje to wyraźnie osoby niepełnosprawne; Plan Działań określa dla nich cele tworzenia mechanizmów i promowania narzędzi zapewniających kompleksową edukację seksualną dostosowanych do ich sytuacji.

Zgodnie z tymi celami, CC WHO będzie dalej badać sytuację i potrzeby młodych osób niepełnosprawnych w Regionie Europejskim WHO, jak również obiecujące podejścia dla tych grup. Będzie również promować transfer tej wiedzy.


Referencje

[I] Na podstawie mandatu prawnego BZgA jest odpowiedzialne za opracowywanie koncepcji, opracowywanie i rozpowszechnianie jednolitych w całym kraju środków i materiałów dotyczących planowania rodziny i edukacji seksualnej w całym kraju od 1992 roku.

[ii] Biuro Regionalne Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) na Europę i Federalne Centrum Edukacji Zdrowotnej (BZgA). Standardy edukacji seksualnej w Europie: Ramy dla decydentów, władz edukacyjnych i zdrowotnych oraz specjalistów. Kolonia, BZgA, 2010.

[iii] Biuro Regionalne WHO na Europę i Federalne Centrum Edukacji Zdrowotnej (BZgA). Szkolenie ma znaczenie: Ramy podstawowych kompetencji edukatorów seksualności. BZgA, Kolonia, 2017.

[iv] Informacje o polityce od 1 do 4: Informacje o polityce nr 1 „Edukacja seksualna: co to jest?” oraz Policy Brief nr 2 „Edukacja seksualna: jaki jest jej wpływ?” (we współpracy z WHO RO for Europe i UNFPA EECARO). Wytyczne nr 3 „Wprowadzenie edukacji seksualnej: kluczowe kroki dla adwokatów w Europie i Azji Środkowej” oraz Wytyczne nr 4 „Dlaczego edukacja seksualna powinna być prowadzona w placówkach szkolnych?” (we współpracy z UNFPA EECARO).

[v] Dokumentacja konferencji dostępna jest pod następującym linkiem: https://www.bzga-whocc.de/en/international-conference-17/documentation/

[VI], Biuro Regionalne WHO dla Europy. Plan działania na rzecz zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego: w kierunku realizacji Agendy 2030 na rzecz zrównoważonego rozwoju w Europie – nie pozostawiając nikogo w tyle. WHO, 2016. Dostępne pod adresem: http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0003/322275/Action-plan-sexual-reproductive-health.pdf?ua=1

[VII] Zobacz odniesienie do Standardów BZgA-WHO w przypisie końcowym ii.

Nathalie Bélorgey
Federalne Centrum Edukacji Zdrowotnej (Niemcy) | + posty

Nathalie Bélorgey jest kierownikiem projektów naukowych w jednostce ds. stosunków międzynarodowych Federalnego Centrum Edukacji Zdrowotnej (BZgA), odpowiedzialnym za współpracę międzynarodową w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego. Obecnie koordynuje działania Centrum Współpracy z WHO ds. Zdrowia Seksualnego i Reprodukcyjnego.

Federalne Centrum Oświaty Zdrowotnej jest wyspecjalizowaną instytucją w ramach federalnego ministerstwa zdrowia utworzonego w 1967 r., odpowiedzialną za profilaktykę i promocję zdrowia na szczeblu krajowym. Znajduje się w Kolonii w Niemczech.

Informacje o działalności i publikacjach BZgA jako Centrum Współpracy z WHO ds. Zdrowia Seksualnego i Reprodukcyjnego dostępne są na następującej stronie internetowej: https://www.bzga-whocc.de/en/home/

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *