Decyzje zostały podjęte; kostka została rzucona za osobowości, które będą rządzić korytarzami władzy w instytucjach UE przez najbliższe pięć lat. W każdej stolicy politycznej zawsze toczą się gorączkowe spekulacje, kiedy mają powstać nowe administracje. Bruksela nie jest wyjątkiem: po prostu dzieje się tam w trzydziestu językach. Tak więc EuroHealthNet monitorował, ale unikał przyłączania się do zgadywania, szeptania i oszustw, które odbiły się echem wokół „wioski brukselskiej” obejmującej instytucje i ich lobbystów. Ale pięć miesięcy po tym, jak wyborcy zabrali głos w wyborach do Parlamentu Europejskiego, teraz wiemy, kto będzie kierował biznesem na tym forum; kto będzie przewodził w Komisji Europejskiej; i którzy dołożą wszelkich starań, aby za pośrednictwem Przewodniczącego Rady szefów państw i rządów reprezentować często podzielone poglądy państw członkowskich UE.
przez Clive Needle
Parlament i Rada muszą uzgodnić nominacje do kolegium Komisji, składającego się z 28 komisarzy, po jednym z każdego kraju, którzy sprawują polityczne przywództwo w organie wykonawczym UE. Jej szef został już ustalony przed przerwą wakacyjną: Jean-Claude Juncker, były premier Luksemburga, był figurantem kampanii chadeków w tych wyborach do UE i uznano, że wąsko zdobył prawo do realizacji swoich obietnic, które określone w dziesięciopunktowym planie. Kiedy mówimy „żegnaj Barosso” dziesięcioletniemu panowaniu Jose Manuela Barosso, w którym prawdopodobnie nastąpił spadek zdrowia podczas najgorszego kryzysu ekonomicznego w pamięci, czy możemy oczekiwać czegoś lepszego od nowej miotły? Zwłaszcza od człowieka, który faktycznie pracował u boku prezydenta Barosso jako „pan Euro”, kiedy przewodniczył Eurogrupie ministrów finansów w latach 2005–13?
Brak wyraźnych priorytetów w zakresie zdrowia i dobrego samopoczucia ma dla EuroHealthNet więcej niż niewielką troskę. Zauważyliśmy ogólne zorientowane na wzrost i deregulacyjne podejście M. Junckera do rynków. Jest to realizowane pomimo ekonomicznych i innych dowodów na korzyści płynące z zajmowania się środowiskami otyłymi, radzenia sobie z pogarszającymi się czynnikami fizyczno-społecznymi w pracy iw społecznościach oraz względnymi sukcesami bardziej sprawiedliwych państw.
Jednak powołanie Vytenisa Andriukaitisa na komisarza ds. zdrowia i bezpieczeństwa żywności może być silnym orędownikiem zdrowia we wszystkich politykach UE. Pan Andrukaitis był ministrem zdrowia na Litwie; zaimponował wielu podczas niedawnej prezydencji tego kraju w UE, a także zaimponował posłom do PE podczas przesłuchania potwierdzającego zaangażowaniem w „promocję, ochronę i prewencję”. Będzie potrzebował wszelkiej pomocy, jaką może uzyskać: w liście mandatowym od M. Junckera nadał priorytet decyzjom prawnym i rynkowym dotyczącym organizmów zmodyfikowanych genetycznie (GMO), które jest notorycznie trudnym dossier; gotowość na wypadek pandemii, tak jak ebola dominuje w nagłówkach światowych; oraz wydajność systemów opieki zdrowotnej w czasie, gdy kwestionowana jest trwałość wielu usług krajowych – jednak UE nie ma uprawnień do działania, nawet jeśli znajdzie rozwiązania.
Twardość pana Andriukaitisa jest niewątpliwa: podczas kwestionowania posłów do Parlamentu Europejskiego zwrócił uwagę na swoją wytrwałość w sowieckich gułagach. Będzie potrzebował umiejętności dyplomatycznych, które wykazał podczas swojej prezydencji, aby:
przekonać byłych kolegów ministrów, jak połączyć piękne słowa zawarte w konkluzjach Rady w sprawie zdrowia i sprawiedliwości z konkretnymi działaniami, w tym finansami. Może potrzebować jeszcze większej determinacji, aby przezwyciężyć niechęć niektórych kolegów komisarzy do pozytywnego zajęcia się czynnikami determinującymi zdrowie i dobre samopoczucie. Nowa sub-warstwa „super komisarzy” w postaci siedmiu wiceprzewodniczących będzie działać jako egzekutorzy priorytetów Junckera. Droga przez nie do nowej polityki prozdrowotnej, która odpowiadałaby ambicjom strategii WHO Europa 2020, wygląda naprawdę trudna, pomimo spóźnionego, ale mile widzianego przydziału „zrównoważonego rozwoju” do kompetencji Fransa Timmermansa, który będzie pierwszym wiceprzewodniczącym Komisarz ds. lepszego stanowienia prawa, stosunków międzyinstytucjonalnych, praworządności i karty praw podstawowych.
Byłoby sensowne, gdyby każda z tych wspaniałych siedmiu była odpowiedzialna za jeden z siedmiu priorytetów przewodnich strategii UE 2020 na rzecz inteligentnego, zrównoważonego i sprzyjającego włączeniu społecznemu wzrostu, który służby WE starają się osiągnąć w obliczu dużego oporu, niezrozumienia, a nawet wrogości ze strony dobrzy obywatele w swoich stanach. Ale niestety nie: zamiast tego będą filtrować wszelkie nowe inicjatywy, dużo mówi się o ograniczeniu tak zwanej „biurokratyczności” uważanej za szkodliwą dla firm, w tym przepisów BHP. Fiasko przeniesienia odpowiedzialności za regulacje prawne i nadzór nad lekami na komisarza ds. rynku, przemysłu i przedsiębiorczości nie wróżyło dobrze i pospiesznie zostało wyjaśnione w obliczu oburzenia organizacji pozarządowych i politycznego. Miejmy nadzieję, że to nie była kropla w złym wietrze.
Odpowiedzialność za naleganie na bardziej „socjalną Europę” spada na długoletnią posłankę Marianne Thyssen z Belgii, która będzie kierować zatrudnieniem, sprawami społecznymi, umiejętnościami i mobilnością społeczną. Jej mandat wyraźnie określa priorytety celów wzrostu, w szczególności walki z wysokim bezrobociem wśród młodzieży, które zostało nazwane „stanem zagrożenia zdrowia publicznego” przez działaczy na rzecz zdrowia. Ale wzrost usług publicznych lub budżetów nie jest w jej programie, a raczej przeciwieństwo usprawniania, ponieważ utrzymują się powszechne oszczędności. Niepowodzenie państw w osiągnięciu celów ograniczania ubóstwa budzi duże zaniepokojenie, zwłaszcza w przypadku dzieci. Wiadomość o nowym impulsie dla Platformy i Konwencji przeciwko ubóstwu oraz Pakietu Inwestycji Społecznych (SIP) z 2012 r. będzie bardzo oczekiwana, ponieważ pani Thyssen obejmie urząd wraz ze swoimi kolegami. W całym zakresie jej portfolio – od wkładu, jaki systemy opieki zdrowotnej mogą wnieść w zwalczanie ubóstwa i wykluczenia, po nowe partnerstwa i działania w ciągu całego życia, EuroHealthNet będzie starał się angażować proaktywnie tak samo ściśle, jak my również naturalnie robimy z odpowiednikami w dyrekcji zdrowia.
Siła wkładu tych komisarzy w szersze agendy polityk i programów UE będzie miała kluczowe znaczenie dla odnowienia zobowiązań z 2010 r. dotyczących Solidarności w zdrowiu. Rośnie zaniepokojenie kierunkiem programów badawczych. Równowaga między innowacjami naukowymi i biomedycznymi stała się nierówna w porównaniu z badaniami w zakresie zdrowia publicznego, wdrażania i uwarunkowań, które ustępujący komisarz publicznie poparł, ale zostały w mniejszym stopniu wdrożone w nowych zaproszeniach w ramach programu „Horyzont 2020”. To, czy inżynier, bankier i ekonomista Carlos Moedas, świeżo po prowadzeniu programu reform gospodarczych premiera w Portugalii, zapowiada lepsze podejście do jakościowych badań w naszych dziedzinach, pozostaje kwestią otwartą. Podobnie, różne przesunięcia teek dotyczące równości płci, praw i przeciwdziałania dyskryminacji, uczenia się przez całe życie i ochrony środowiska – wszystkie one wywołały protesty lub obawy. Czas bez wątpienia pokaże – każdy nowy organ potrzebuje odpowiedniego czasu na realizację swoich programów i poddanie się ocenie – ale zaistniała sytuacja wyraźnie wymaga pilnej potrzeby.
Kontrola tych obowiązków Komisji należy przede wszystkim do posłów do PE, najbardziej otwartych na wpływy z trzech głównych instytucji. (Komitet Regionów reprezentujący władze lokalne i regionalne wydaje zdecydowane opinie podczas konsultacji, ale ma stosunkowo niewielkie uprawnienia; Komitet Ekonomiczno-Społeczny przedstawia poglądy ograniczonych partnerów społecznych). Po zwykłym handlu końmi o stanowiska polityczne i korzyści, ustalono również skład i kierownictwo labiryntowych systemów komitetowych w Parlamencie. Tak zwana wielka koalicja dwóch największych ugrupowań – Socjaldemokratów i Chrześcijańskich Demokratów – oznacza, że większość głównych głosów zostanie rozstrzygnięta w drodze negocjacji. Oznaczało to również rozejm polityczny podczas przesłuchań dla wszystkich nominowanych komisarzy, aby osiągnąć delikatną równowagę – która niestety nie obejmuje równowagi płci, tylko 9 z 28 to kobiety. To kobieta była jedynym ofiarą na parlamentarnej przeszkodzie: samozwańcza była słoweńska premier rozczarowała się przesłuchaniem i została zastąpiona przez byłego spacerowicza po ogniu, który zademonstrował całą pewność siebie, jakiej wymaga hobby. Wszyscy inni przeżyli, niezależnie od tego, czy byli naprawdę przekonujący – to była surowa realpolitik. Sprytnym przypuszczeniem może być to, że pan Timmermans okaże się jedną z lubianych lub znienawidzonych gwiazd nowej administracji.
Ten dość ważny, ale ostatecznie słaby występ parlamentarzystów ogólnie sugeruje, że nieustraszona kontrola wyników programów jest mniej prawdopodobna niż zwykła polityka w nowej kadencji. Większość hałasu była głośna – większość późniejszych zmian w zakresie odpowiedzialności za transport, przestrzeń kosmiczną i leki polegała raczej na majsterkowaniu na marginesach niż merytorycznych. To prawda, że teraz jest więcej wrogich głosów niż wcześniej: nie można już zakładać, że większość posłów jest instynktownie zadowolona z „projektu UE” w obliczu licznych problemów gospodarczych, środowiskowych i społecznych oraz rosnącego wpływu mediów społecznościowych, konsumpcjonizmu i procesów globalizacji, co widać zwłaszcza w coraz bardziej napiętych międzykontynentalnych umowach handlowych. Dwie trzecie posłów do PE poparło nominacje pana Junckera i jego zespołu; opozycja jest podzielona na Zieloni, komuniści, nacjonaliści i libertarianie, ale rośnie w istocie i ma wpływ na niektóre komisje parlamentarne, na przykład na rynkach, gdzie ustalane są agendy i harmonogramy.
Często zapomina się również, że imperatyw „pokoju” był kluczową motywacją do powstania traktatów europejskich i ich mechanizmów rynkowych. Walki na wschodnich granicach UE, ruchy nacjonalistyczne i dewolucyjne są wysoko na liście priorytetów instytucji, ponieważ konflikty i podziały stają się groźniejsze niż przez wiele dziesięcioleci. Dalsze rozszerzenie na południowy wschód, bezpieczeństwo energetyczne i prawa do swobodnego przemieszczania się przez granice państw są kontrowersyjne, mają wysoki priorytet – i mają konsekwencje zdrowotne. Ich rezolucja zdominuje na tacy nowego Przewodniczącego Rady Donalda Tuska, który z wiodącej Polski stanie się jednym z potrójnych przywódców Europy dla jej obywateli i świata, obok M. Junckera i Martina Schulza. Przewodniczący Parlamentu, który tak bardzo poparł Europejską Konferencję Zdrowia Publicznego w 2013 roku.
Pan Schulz (i pani Thyssen) jest rzadkim, długoterminowym ocalałym. Rotacja posłów do PE i komisarzy co pięć lat jest wysoka. Tylko połowa posłów ma tam doświadczenie; tylko 6 z 28 w Kolegium WE nadal. To musi przynieść niepewność i zmiany. Już teraz słyszymy ostre apele komisji parlamentarnych, aby zrobić więcej, aby zająć się problemami społecznymi widocznymi na miejscu w stanach. Sytuacja gospodarcza zdominuje pracę nowych instytucji. Jak napisano w tym artykule, pięć krajów UE nerwowo czeka na wezwania z Brukseli w sprawie deficytów budżetowych, na które mogą zostać zastosowane nieprzyjemne środki zaradcze. Krytycznie odnotowuje się, że tylko jedna na sześć zaleceń gospodarczych uzgodnionych przez UE i państwa jest dobrowolnie wdrażana.
Następnym ogłoszeniem, na które czeka EuroHealthNet, jest nowy program prac KE na nadchodzący rok, w który będziemy się angażować, aby zapewnić, że nasz własny program prac na rok 2015 jest ściśle powiązany i adekwatny. Złożyliśmy już nasze rekomendacje do otwartych konsultacji w sprawie strategii UE 2020, nad którymi pracujemy w poszczególnych państwach, aby reagować na specyficzne potrzeby poszczególnych krajów, i łącząc naszą wiedzę z ich przedstawicielami w Radzie w Brukseli. Już teraz nasze partnerstwa i projekty, takie jak IROHLA i DRIVERS, łączą się z nowymi instytucjami, aby wprowadzać dowody do procesów politycznych. Już teraz pokazujemy nowym komisarzom, w jaki sposób nasze doświadczenie i silne partnerstwa mogą wnieść dodatkowy wymiar we wdrażanie i rozwijanie programów i praktyk. EuroHealthNet będzie nadal monitorować wszystkie instytucje, gdy przyjmą nowe podejścia; będziemy informować na tych stronach i w innych naszych mediach o mocnych i słabych stronach, szansach i zagrożeniach, które identyfikujemy.
Cieszymy się z wkładu i komentarzy czytelników, gdy to robimy.
Czy znasz swoich lokalnych/krajowych posłów do Parlamentu Europejskiego?
Jak wspierają twoją pracę?
See w tym miejscu dane kontaktowe wszystkich posłów do PE
See w tym miejscu informacje o Komisji Europejskiej
See w tym miejscu o informacje o priorytetach Przewodniczącego KE
See w tym miejscu informacje o Przewodniczącym Rady Europejskiej
Clive Igła
Clive doradza Radzie Wykonawczej EuroHealthNet i dyrektorowi zarządzającemu w zakresie polityk dotyczących zdrowia we wszystkich działaniach UE oraz działaniach dotyczących społecznych, ekonomicznych i środowiskowych uwarunkowań równości i dobrostanu. Wcześniej był dyrektorem generalnym EuroHealthNet przez trzynaście lat i nadal pracuje na rzecz WHO oraz innych organizacji i projektów międzynarodowych w Europie.