Jakie są cele Centrum?
„Zdrowie dla wszystkich” (H4A) to główna misja naszej grupy w CIS-IUL (z Instytutu Uniwersytetu Lizbońskiego ISCTE-IUL – www.cis.iscte-iul.pt), której celem jest przyczynianie się do zdrowie jest ważnym zasobem dostępnym w równym stopniu dla wszystkich osób, niezależnie od ich pochodzenia osobistego, społecznego i kulturowego. Ogólnym celem H4A jest prowadzenie badań i opracowywanie interwencji z psychospołecznego podejścia do zdrowia, zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia (WHO, 1948). Oznacza to, że badamy tematy związane ze zdrowiem (np. ból, stygmatyzacja, zdrowie psychiczne, zachowania związane z jedzeniem) w oparciu o procesy psychospołeczne (np. stereotypy; tożsamości społeczne; postrzeganie ryzyka; procesy wielokulturowe). Innowacyjne podejście tej grupy wynika z zastosowania koncepcji „interakcji społecznej” do zintegrowania, w spójnych ramach, wkładu różnych poziomów analizy w kwestie zdrowotne. Nierówności w opiece zdrowotnej są zatem traktowane z tej perspektywy, koncentrując się na uprzedzeniach społeczno-poznawczych, procesach komunikacyjnych i wymiarach przestrzennych, które kształtują jakość świadczenia opieki zdrowotnej. Szczególnie interesuje nas identyfikacja społecznych determinant dobrostanu, które można wykorzystać w promowaniu zdrowia jednostek, grup i społeczności poprzez interwencje oparte na badaniach.
Ponieważ zasięg wiedzy, którą tworzymy, jest dla nas bardzo ważny, protokoły z różnymi świadczeniodawcami i grupami użytkowników są priorytetem. Projektujemy, wdrażamy i oceniamy oparte na teorii i badaniach instrumenty oraz programy interwencyjne ukierunkowane na kwestie zdrowotne, społeczne i kulturowe, które mogą być stosowane w instytucjach zdrowotnych i społecznych. Odpowiadamy również na specyficzne potrzeby świadczeniodawców i grup społecznych. Na przykład mamy silny związek z prowadzeniem badań terenowych, aby odpowiedzieć na potrzeby społeczne w dziedzinie środowiska, zarządzania zdrowiem i działań międzypokoleniowych.
H4A posiada cztery tematyczne obszary badawcze:
T1. Postrzeganie ryzyka i komunikacja zdrowotna (badania dotyczące promocji zdrowego stylu życia, np. zachowań żywieniowych oraz komunikacji zagrożeń i korzyści związanych z żywnością)
T2. Zdrowie mniejszości społecznych: wiek, płeć, LGBT i kultura (badania nad ageizmem i kontaktem międzypokoleniowym, płcią i bólem, kompetencjami kulturowymi i dysproporcjami w opiece nad mniejszościami etnicznymi, wartościami kulturowymi i zadaniami międzynarodowymi)
T3. Promocja Równości i Uczestnictwa w Procesach Opieki Zdrowotnej (badania udziału pacjentów w terapii oraz ocena leczenia spersonalizowanego)
T4. Health & Places (badania nad wpływem przestrzeni na zdrowie i zdrowym użytkowaniem przestrzeni – np. energooszczędne i proekologiczne zachowanie; zrównoważony rozwój i zmiany klimatyczne)
Dlaczego zdecydowałeś się zostać Partnerem EuroHealthNet?
Celem H4A jest umiędzynarodowienie działalności i rozwój partnerstw. Jesteśmy grupą badaczy o orientacji badawczej i interwencyjnej skupionej na kwestiach zdrowotnych. Publikujemy na całym świecie w recenzowanych czasopismach o dużym znaczeniu, a naszym celem jest teraz wniesienie tej wiedzy fachowej do europejskich i międzynarodowych projektów w dziedzinie zdrowia. EuroHealthNet powinien dać nam możliwość poznania różnych ludzi i współpracy przy przyszłych projektach, ubiegania się o fundusze międzynarodowe i współpracy w zakresie promocji praktyk i polityk zdrowotnych w kontekście europejskim. Partnerstwo pozwoli nam również na stworzenie szerszej sieci do komunikowania prac i działań opracowanych przez naszą grupę.
W szczególności jednym z naszych celów jest współpraca z różnymi instytucjami w bieżących projektach już zajmujących się badaniami i interwencjami w zakresie zdrowia. Nasza grupa ma doświadczenie w uczestniczeniu w multidyscyplinarnych projektach i korzystaniu z różnego rodzaju technik zbierania danych (kwestionariusze, wywiady, grupy fokusowe), które pozwalają mierzyć opinie, postawy i zachowania zdrowotne ludzi. Wierzymy, że możemy wnieść tę wiedzę do wzmocnienia różnych bieżących i przyszłych projektów. Chcielibyśmy również angażować się w przyszłe projekty z wieloma partnerami, ubiegając się o fundusze europejskie i międzynarodowe w dziedzinie zdrowia. Naszym celem jest wykorzystanie partnerstwa do pozyskiwania informacji o działalności innych instytucji i grup badawczych zajmujących się problematyką zdrowia, a także do komunikowania naszych badań i działań innym partnerom.
Jaka jest Twoja wizja (idealny scenariusz) zdrowia publicznego i promocji zdrowia w UE? Jak EuroHealthNet może się do tego przyczynić?
Postrzegamy zdrowie publiczne i promocję zdrowia w UE w dwóch ważnych wymiarach. Z jednej strony podkreślamy znaczenie kapacytacji / upodmiotowienia użytkowników. Czynnik ten odnosi się do aktywnego zaangażowania użytkowników usług zdrowotnych we własne procesy zdrowotne i opiekę. Promowanie większej autonomii użytkowników w zakresie monitorowania ich stanu zdrowia i wykonywania zachowań zdrowotnych może być ukierunkowane zarówno na zapobieganie chorobom, jak i na promocję dobrostanu. Z drugiej strony nasze spojrzenie na zdrowie publiczne implikuje zmniejszanie nierówności w dostępie do opieki zdrowotnej i jakości świadczenia opieki zdrowotnej różnym użytkownikom. Obejmuje to między innymi indywidualną i kulturową różnorodność związaną z wiekiem, płcią, orientacją seksualną oraz pochodzeniem kulturowym i etnicznym. Mamy nadzieję, że usługi zdrowotne UE mogą stać się bardziej zdolne do zapewnienia taryfy, równej i kulturowo odpowiedniej opieki wszystkim użytkownikom.
Aby osiągnąć te cele, EuroHealthNet może (i) wspierać rozwój przyjaznych dla użytkownika narzędzi związanych ze zdrowiem, które obejmują i angażują użytkowników, jednocześnie umożliwiając dostęp do nadzoru pracowników służby zdrowia; (ii) zapewniać partnerstwa na rzecz rozwoju europejskich projektów badawczych i interwencji, których celem jest bardziej skoncentrowane na kliencie usługi zdrowotne uwzględniające kulturę; oraz (iii) połączyć partnerów z krajowymi i regionalnymi agencjami rządowymi, zwiększając znaczenie dowodów projektów badawczych i interwencji w programy polityczne i społeczne.
M. Luisa Lima
YM. Luisa Lima jest profesorem zwyczajnym psychologii społecznej w ISCTE-IUL od 2010 roku. Ukończyła psychologię na Uniwersytecie w Lizbonie (1982), doktorat (1994) i jej agregację (2004) w zakresie środowiskowej psychologii społecznej na ISCTE. Jej zainteresowania badawcze dotyczą zdrowia i psychologii społecznej środowiska. Jej kierunki badawcze obejmują (a) badanie ageizmu i jego zdrowotnych konsekwencji – z Sibilą Marques i Melanie Vauclair; (b) skupienie się na postrzeganiu ryzyka i komunikacji, w szczególności związanej z żywnością – z Cristiną Godinho, Rui Gasparem i João Carvalho; c) analizę czynników środowiskowych, które sprzyjają lub pogarszają zdrowie i samopoczucie – z Claudią Andrade, Sibilą Marques i Sílvią Luis; (d) analiza grupowych czynników związanych z promocją zdrowia – z Sónią Bernardes, Cristiną Camilo i Sabiną Pereirą. Koordynuje studia magisterskie z Społecznej Psychologii Zdrowia.
Carla Moleiro
Carla Moleiro jest adiunktem psychologii klinicznej w ISCTE-IUL od 2006 roku. Ukończyła psychologię na Uniwersytecie Lizbońskim (1997) oraz ukończyła studia magisterskie (2001) i doktoranckie z psychologii klinicznej (2003) na Uniwersytecie Kalifornijskim w Santa Barbara , USA. Jej zainteresowania badawcze dotyczą pracy klinicznej z klientami ze środowisk migracyjnych oraz z mniejszości etnicznych, religijnych i seksualnych (tj. LGBT) - z Nuno Pinto, Sandrą Roberto i Jaclin Freire. Jest prezesem Portugalskiego Stowarzyszenia Psychologii Transkulturowej i Psychiatrii. Jest również członkiem Grupy Zadaniowej EFPA ds. Różnorodności Kulturowej i Etnicznej. Jej kierunki badawcze obejmują badanie podatności indywidualnej, społecznej i programowej w oparciu o pochodzenie rasowe i etniczne, orientację seksualną i płciową oraz jej konsekwencje zdrowotne, w szczególności w odniesieniu do rozwoju kompetencji w zakresie różnorodności kulturowej i indywidualnej wśród pracowników służby zdrowia. Szczególne problemy ze zdrowiem psychicznym dzieci i młodzieży budzą także niepokój – Marta Gonçalves. Kolejna linia badawcza obejmuje badanie zaangażowania pacjentów w świadczenia zdrowotne – z Celia Sales. Jest pracownikiem naukowym CIS-IUL, gdzie jest członkiem zarządu i Komisji Naukowej oraz koordynuje grupę H4A. Uczy psychopatologii, psychologii klinicznej i zdrowia – z Sonią Bernardes; oraz kursy magisterskie z psychologii stosunków międzykulturowych – z Melanie Vauclair; oraz Magister Społecznej Psychologii Zdrowia – z Luisą Limą, Sibilą Marques i Claudią Andrade.