Światowi przywódcy uzgodnili niedawno ambitny program na następne piętnaście lat. Przyjęli 17 celów zrównoważonego rozwoju (SDGs). Oczekuje się, że każdy kraj – w tym każdy kraj w Europie – osiągnie teraz te cele i będzie działał na rzecz realizacji „Agendy 2030”. Oferuje ekscytującą szansę na sprawiedliwość w zdrowiu: cel zrównoważonego rozwoju nr 3 dotyczy zdrowego życia i dobrego samopoczucia dla wszystkich. Cel numer 10 dotyczy nierówności. Inne cele społeczne, gospodarcze i środowiskowe obejmują wiele podstawowych czynników warunkujących zdrowie.
W tym roku trwa drugi ważny proces ONZ: dążenie do osiągnięcia wiążącego porozumienia w sprawie zmian klimatu na Światowym Szczycie ds. Zmian Klimatu w Paryżu. Istnieje pilna potrzeba ochrony naszego środowiska i zasobów. Obecnie nadmiernie wykorzystujemy możliwości planety i nie możemy dalej konsumować i produkować tak, jak robimy to teraz. Nie możemy żyć zdrowo na chorej planecie.
W rzeczywistości był to temat sesji plenarnej EuroHealthNet podczas Europejskiej Konferencji Zdrowia Publicznego 2015 w Mediolanie. Dyskutowaliśmy o tym, jak przełożyć cele globalne na sytuację europejską. Jak my, jako społeczność zajmująca się zdrowiem publicznym i promocją zdrowia w Europie, możemy pomóc w łagodzeniu zmian klimatycznych poprzez zmianę stylu życia Europejczyków? Czy faktycznie jesteśmy dobrze przygotowani do realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju?
Dążenie do zrównoważonych społeczeństw oznacza również poszanowanie praw człowieka, akceptację różnorodności, integrację osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji lub poczucie wykluczenia ze społeczeństwa oraz wspieranie uchodźców pod względem humanitarnym. Znajduje to również odzwierciedlenie w celach zrównoważonego rozwoju (cel nr 16) i jest szczególnie pilne, biorąc pod uwagę sytuację, w której obecnie znajduje się Europa.
To są trudne czasy i wydaje się, że wkraczamy w nową erę zdrowia publicznego i promocji zdrowia. Niektóre z tego nowego myślenia znalazły już odzwierciedlenie w artykułach szóstego wydania magazynu EuroHealthNet.
Pierwszy artykuł Norweskiej Dyrekcji Zdrowia podkreśla Deklarację z Trondheim. Deklaracja i jej kluczowe przesłanie „Równość w zdrowiu i dobrym samopoczuciu jest wyborem politycznym” potwierdza znaczenie społeczności zrównoważonych społecznie. Rzeczywiście solidarność, uczestnictwo, powszechny dobrobyt i dobre rządy mają kluczowe znaczenie dla zrównoważonego społeczeństwa.
Wartości te znajdują odzwierciedlenie w strategiach zdrowia publicznego Walii i rządu walijskiego, mających na celu zwalczanie nierówności zdrowotnych, jak przedstawiono w drugim artykule. Ich najnowsza „Ustawa o dobrym samopoczuciu i przyszłych pokoleniach” (2015) i związany z nią proces monitorowania są wzorcowe. Opiera się również na zasadach zrównoważonego rozwoju i stanowi bezpośrednie powiązanie legislacyjne z celami zrównoważonego rozwoju.
Artykuł Federsanità odzwierciedla te obecnie trudne czasy. Pokazuje również, w jaki sposób kryzys gospodarczy i społeczny nadaje nowy impuls do rozwiązywania starych problemów. Pokazuje, jak ważne jest ułatwianie wymiany dobrych praktyk między władzami lokalnymi. Ponadto utworzyli grupę roboczą do walki z korupcją w służbie zdrowia.
Wkład flamandzki w inicjatywę „Zdrowa gmina” to kolejny wspaniały przykład podejścia do tworzenia zrównoważonych społeczności. Inicjatywa opiera się na takich zasadach, jak lokalna autonomia, zintegrowane polityki i partycypacja. Inne artykuły w tym numerze dotyczą innych ważnych aspektów zrównoważonego społeczeństwa. Świadomość i poprawa zdrowia psychicznego jest nieuniknionym elementem, zgodnie z ustaleniami Europejskiego Sojuszu na rzecz Zdrowia Psychicznego; Innym przykładem jest walka z otyłością za pomocą środków podatkowych, innowacyjnych kampanii i strategii lokalnych, jak wykazała brytyjska Grupa ds. Równości Zdrowotnych.
Nie da się przejść w kierunku zrównoważonych społeczeństw bez mierzenia, czy rzeczywiście robimy postępy. Proponuję przeczytać artykuł o tym, jak Portugalia utworzyła, zbudowała zdolności i wdrożyła swoje pierwsze Narodowe Badanie Egzaminacyjne Zdrowia w ścisłej współpracy z Norweskim Instytutem Zdrowia Publicznego. Przebadano ponad 4200 dorosłych w całej Portugalii (na temat SES, czynników związanych ze stylem życia, zdrowiem i zdrowiem psychicznym) i przebadano je fizycznie. Zostanie to przeprowadzone ponownie w 2020 r. w celu uzyskania dowodów dotyczących zdrowia, dobrostanu i nierówności zdrowotnych na potrzeby opracowywania i monitorowania polityki.
Ostatnie, ale nie mniej ważne, to wydanie prezentuje kilka działań EuroHealthNet. Prosimy o zapoznanie się z artykułami na temat IROHLA (promowanie wiedzy na temat zdrowia) nadanej przez Baltic Healthy Cities Network oraz na temat działań na rzecz jakości (poprawa jakości w zapobieganiu chorobom HIV/AIDS). Ostatni artykuł opisuje, w jaki sposób systemy opieki zdrowotnej muszą się zreformować i dostosować, aby stać się zrównoważonym, wraz z pomysłami EuroHealthNet na temat tego, jak można to zastosować w praktyce.
Mam nadzieję, że magazyn zainspiruje Cię do dalszej pracy i działania. Jak zawsze, daj nam znać, co myślisz o poruszonych kwestiach. Oczekujemy na kontakt zwrotny!
Karolina
Caroline Cotonga
Caroline Costongs jest dyrektorem EuroHealthNet.