Hoofdartikel
Het valt niet te ontkennen dat fysieke activiteit zowel onze fysieke als mentale gezondheid kan beïnvloeden. Regelmatige lichaamsbeweging kan ons kracht geven door het gevoel van eigenwaarde en eigenwaarde positief te vergroten en onze algehele kwaliteit van leven te verbeteren. Toch blijft voor velen de toegang tot de noodzakelijke uitrusting en groene ruimten om fysieke activiteit te bevorderen en te ondersteunen ongelijk verdeeld over Europa. Deze ongelijkheid zorgt ervoor dat veel mensen, vooral vrouwen en ouderen, in het nadeel zijn als het gaat om deelname aan regelmatige lichaamsbeweging. Caroline Costongs bespreekt de voordelen van fysieke activiteit en roept op tot meer actie voor initiatieven die een positieve geestelijke gezondheid bevorderen door middel van een biopsychosociaal model en een op mensenrechten gebaseerde aanpak.
De Brusselse 20 km- loop is echt een fantastische activiteit. Elk jaar doen er meer dan 35,000 mensen mee, die hardlopend of wandelend door de stad trekken en langs iconische plekken zoals de Cinquantenaire en de Europese wijk, maar ook door het grote stadsbos. Dit jaar was een recordjaar voor de race , met meer dan 45,000 deelnemers die de finish bereikten.
Er heerst altijd veel sfeer tijdens dit jaarlijkse spektakel. Mensen maken muziek, juichen en maken grapjes, en houden spandoeken vast met de tekst 'tik hier voor meer energie' of 'rechtdoor'. Toch was er tussen al deze spandoeken er één die er voor mij echt uitstak en die simpelweg vroeg: 'Waarom?'. Deze vraag gaf mij stof tot nadenken terwijl ik de laatste kilometers de berg op rende.
Het antwoord op deze vraag ligt in het onmiskenbare feit dat lichamelijke activiteit belangrijk is voor onze gezondheid. Er is ruimschoots bewijs dat aantoont hoe lichaamsbeweging bijdraagt aan de algehele gezondheid en het welzijn . Het voorkomt en behandelt hart- en vaatziekten, diabetes en sommige vormen van kanker, en regelmatige lichaamsbeweging verbetert onze hersengezondheid op verschillende manieren. Lichaamsbeweging verlaagt ook het risico op Alzheimer en dementie, vermindert stress en verbetert het geheugen en de stemming. Het verlaagt het risico op depressie en voorkomt angststoornissen , dus kortom, sporten is cruciaal voor onze mentale gezondheid.
Terwijl ik in Brussel rondloop als onderdeel van het Mental Health Europe-team , vraag ik me af waarom we niet meer doen om mensen meer mogelijkheden, vaardigheden en motivatie te geven om fysiek actief te zijn voor hun mentale gezondheid en welzijn? Het is bemoedigend om te zien dat er in steden verbeteringen komen in de fietsinfrastructuur en het beleid voor actief reizen, maar serieuze beleidsmaatregelen voor fysieke activiteit blijven achter.
Goede praktijken zoals lichamelijke activiteit op recept blijven te vaak steken in pilotfases. Sociale voorschriften – een aanpak die mensen verbindt met activiteiten en diensten in hun gemeenschap om te voorzien in de praktische, sociale en emotionele behoeften die hun gezondheid en welzijn beïnvloeden – zouden in plaats daarvan ingebed moeten worden in de gezondheidszorgsystemen in de gemeenschap. Verplichte lichamelijke opvoeding op scholen en naschoolse activiteiten zouden moeten worden versterkt als onderdeel van een schoolbrede aanpak van gezondheid (zoals aanbevolen in ons Schools4Health- initiatief). Brede implementatie van bewezen methoden is essentieel, zoals in onze Icehearts -projectaanpak, die teamsporten gebruikt als middel om kinderen in nood te betrekken en hun mentale gezondheid te verbeteren. Dit is met name belangrijk voor kinderen en jongeren, wier hersenontwikkeling afhankelijk is van lichamelijke beweging.
Hoewel hardlopen en wandelen in sommige opzichten toegankelijker zijn dan andere sporten, en deelname aan de Brussels 20K voor sommigen iets betaalbaarder is, blijven er grote ongelijkheden bestaan in de deelname aan fysieke activiteit. Mensen ondervinden diverse belemmeringen , afhankelijk van leeftijd, geslacht, etniciteit, of ze een beperking hebben of in sociaal-economisch achtergestelde gebieden wonen. Dit betekent dat als we de mentale gezondheid en het welzijn van iedereen willen verbeteren en fysieke activiteit als een van de middelen daartoe willen inzetten, we deze belemmeringen serieus moeten nemen en alleen die bewezen beleidsmaatregelen of praktijken moeten implementeren die bijdragen aan het overwinnen ervan.
Deze editie van ons tijdschrift belicht een reeks maatregelen die van invloed zijn op de geestelijke gezondheid, het welzijn van mensen verbeteren en laten zien hoe we inclusie in al onze benaderingen kunnen nastreven. Lees bijvoorbeeld het artikel over SLOfit , een baanbrekend programma om meer lichaamsbeweging in Slovenië te stimuleren. De bevordering van geestelijke gezondheid op de werkvloer is een ander belangrijk gebied waar meer actie nodig is. We zijn vereerd met een artikel van de Belgische vicepremier en minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid, Frank Vandenbroucke, over strategieën om de geestelijke gezondheid te bevorderen en ervoor te zorgen dat mensen met psychische problemen aan het werk blijven en/of terugkeren naar hun werk.
We spreken met Monica Padial van het regionale ministerie van Volksgezondheid en Consumentenzaken van Andalusië (Junta de Andalusia), die het programma 'Open Window to the Family' bespreekt . Dit programma helpt het welzijn van iedereen te bevorderen, ongeacht de gezinssituatie. We reizen ook af naar Polen om te ontdekken hoe de ervaring van één man de inspiratie vormde voor de oprichting van een stichting die zich inzet om het stigma rondom geestelijke gezondheid te verminderen.
Dakloosheid wordt vaak in verband gebracht met mensen die zich in moeilijke situaties bevinden, wat hun mentale gezondheid en veerkracht aantast. We spreken met Elisabeth Hammer, directeur van Neunerhaus, over hoe zij in Oostenrijk mensen ondersteunen die te maken hebben met de complexiteit van dakloosheid . We delen ook inzichten van een jongere die de uitdagingen bespreekt waar jongeren in Europa mee te maken hebben, waaronder de gevolgen van COVID-19, de klimaatcrisis en bezuinigingen op het onderwijs. Daarnaast, aangezien juni de maand is waarin de LGBTQ+-gemeenschap wordt gevierd en herdacht, duiken we in de uitdagingen waar transpersonen mee te maken krijgen bij de toegang tot gezondheidszorg in Europa , met inzichten van TGEU , de Universiteit van Brighton en Gendered Intelligence.
De verscheidenheid aan artikelen laat zien dat er niet één manier is om de geestelijke gezondheid van de bevolking te bevorderen en te beschermen. Mensen van alle leeftijden en achtergronden meer laten bewegen is slechts één effectieve strategie. Er is echter meer nodig. Samenwerking tussen verschillende sectoren, als onderdeel van een welzijnseconomie , kan helpen bij het ontwikkelen en implementeren van beleid, diensten en programma's die een positieve geestelijke gezondheid bevorderen vanuit een biopsychosociaal model én een op mensenrechten gebaseerde benadering.
Veel leesplezier!
- Carolien.
Caroline Costongs
Caroline Costongs is directeur van EuroHealthNet en expert in volksgezondheid en gezondheidsbevordering. Caroline leidt een multidisciplinair team dat werkt aan Europees en (sub)nationaal beleid, belangenbehartiging, onderzoek en capaciteitsopbouw om ongelijkheden op gezondheidsgebied aan te pakken. Caroline is actief in verschillende EU- en WHO-fora, adviesraden en verschillende EU-projecten, en is lid van de ICC – International Council for the European Public Health Conference.