Hoeveel slaap heb je vannacht gehad? Het is misschien een persoonlijke vraag, maar slaap is nu eenmaal persoonlijk. Het wordt bepaald door onze individuele omstandigheden, routines en uitdagingen. En toch, hoewel het een essentieel onderdeel is van het dagelijks leven, is slaap voor veel mensen in heel Europa eerder een privilege dan een noodzaak geworden. Maar dat is niet oké. Slaapgebrek is niet alleen een gezondheidsprobleem, maar ook een sociaal en economisch probleem.
Anja Strmšek en medeauteurs van NIJZ in Slovenië bespreken waarom slaap cruciaal is voor welzijn, welke veranderingen nodig zijn en hoe een welzijnseconomie, gericht op het verbeteren van de kwaliteit van leven, slaapongelijkheid kan aanpakken, wat zowel individuen als de maatschappij ten goede komt.
Slaapgezondheid is fundamenteel voor alle aspecten van het menselijk functioneren en essentieel voor het optimaliseren van de gezondheid van het hart en de stofwisseling, evenals voor de immuniteit, de hersenen en de geestelijke gezondheid. Het vormt de basis voor biologische functies die het lichaam in staat stellen zich aan te passen en te functioneren, van onze genen tot ons gedrag.
Slapen is geen luxe voor mensen met te veel vrije tijd; het is een biologische noodzaakToch komen slaapgebrek en slaapstoornissen veel voor. Ze treffen zowel volwassenen als kinderen en vormen een aanzienlijke belasting voor de volksgezondheid. Slechte slaap wordt in verband gebracht met negatieve gezondheidseffecten, waaronder hart- en vaatziekten, obesitas, diabetes, hypertensie, depressie en sterfte door alle oorzaken. Minder dan de aanbevolen zeven uur slaap voor volwassenen verhoogt deze risico's. De gevolgen van slaapgebrek uiten zich ook in een afname van de cognitieve functie, die de aandacht, reactietijd, werk- en langetermijngeheugen, motorische en besluitvormingsvaardigheden, verbale functie, responsinhibitie en motivatie beïnvloedt. Sterker nog, ongeveer 20% van alle Er wordt gedacht dat ernstige verkeersongevallen verband houden met slaapgebrek.
Nachtdiensten kunnen kankerverwekkend zijn voor mensen
Veel van onze biologische functies, zoals onze slaap-waakcyclus, eetlust, spijsvertering, lichaamstemperatuur en algehele stemming, volgen dagelijkse patronen die bekend staan als circadiane ritmes. Deze ritmes worden gereguleerd door de circadiane klokgenen die in bijna elke cel van ons lichaam voorkomen, waarbij de hoofdklok van onze hersenen ervoor zorgt dat ze synchroon werken. Deze harmonie is essentieel voor een optimale gezondheid. Wanneer onze slaappatronen of blootstelling aan licht echter verstoord raken, bijvoorbeeld door nachtdiensten, jetlag of blootstelling aan licht tijdens normale slaapuren, kan dit leiden tot circadiane verstoring. gevolgen Hierbij kan worden gedacht aan verminderde prestaties, een groter risico op een slechte gezondheid en een grotere kans op gevaarlijke fouten.
Wereldwijd werkt ongeveer één op de vijf werknemers in de nachtdienst, een cruciaal onderdeel om 24 uur per dag productie en activiteiten te garanderen. De werkgroep van het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC) van de Wereldgezondheidsorganisatie heeft nachtdienst geclassificeerd als "waarschijnlijk kankerverwekkend voor mensen”, gebaseerd op bewijs dat het in verband brengt met kanker bij dieren en beperkt bewijs bij mensen. Desondanks is slaapgezondheid nog niet opgenomen in de aanbevelingen van het IARC voor kankerpreventie.
Sociale ongelijkheden en hun impact op de slaapgezondheid
Een slechte slaapgezondheid weerspiegelt vaak een bredere sociale achterstand en uitsluiting. Slaap wordt niet alleen bepaald door interne biologische factoren, maar ook door externe factoren zoals licht, temperatuur, geluid, luchtkwaliteit en zelfs de seizoenen, die onze rust kunnen belemmeren of bevorderen. omgevingsfactoren worden vaak bepaald door sociale omstandigheden, waarbij kansarme gemeenschappen vaker met problemen te maken krijgen slechtere luchtkwaliteit, wanorde in de buurt, hogere criminaliteitscijfers en beperkte toegang tot groene ruimtesNaast biologische en omgevingsinvloeden wordt slaap ook beïnvloed door psychologische en financiële stress, zoals het op tafel kunnen zetten van eten, veiligheidsrisico's, de druk van moderne technologie en de eisen van een beroepsbevolking die op elk uur van de dag beschikbaar moet zijn. De stress van omgevings- en sociale stress, zoals ecologische angst voor klimaatverandering, speelt ook een rol. heeft een negatieve invloed op de slaap.
Economische en sociale kosten
Achtergestelde sociale en fysieke omgevingen, samen met individuele kwetsbaarheden, kunnen de economische kosten vergrotenNeem bijvoorbeeld iemand die lijdt aan een posttraumatische stressstoornis (PTSS). Door hun PTSS kunnen ze ook slaapgebrek en slechter functioneren overdag ervaren, wat resulteert in een verhoogde ziekteverzuim en hogere kosten voor de gezondheidszorg.
Het is van cruciaal belang om de gelijkheid van slaapgezondheid te bevorderen, vooral voor kwetsbare groepen zoals vrouwen, kinderen, mensen met een beperking. lagere sociaaleconomische status en raciale en etnische minderheidsgemeenschappenSlaapgezondheidsgelijkheid moet worden begrepen als het bieden van gelijke kansen voor alle individuen, ongeacht leeftijd, geslacht, ras, geografische locatie of sociaaleconomische status, om de aanbevolen hoeveelheid bevredigende, efficiënte slaap op het juiste moment te bereiken. slaap die zowel de fysieke als mentale gezondheid en het algehele welzijn ondersteunt.
De gezondheidsvoordelen van goede slaap en de schadelijke gevolgen van slaapgebrek zijn voldoende duidelijk en goed onderzocht. Dit zou onmiddellijke actie moeten stimuleren om een cultuur van slaapgezondheid op lokaal, regionaal en mondiaal niveau te bevorderen, met als doel de gezondheid voor iedereen te verbeteren. We moeten gezondheidsvoorlichting en -bewustzijn over slaapgezondheid en circadiaans functioneren bevorderen, de verzameling van slaap- en circadiaanse gegevens over landen standaardiseren en initiatieven voor slaapgezondheid integreren in de agenda's voor volksgezondheid. het bevorderen van het algehele welzijn en het bevorderen van de volksgezondheid.
Educatie alleen zal waarschijnlijk geen blijvende verandering teweegbrengen. Meer interactieve, gedragsgerichte benaderingen van slaap, benaderingen die verder gaan dan alleen advies, maar gegrondvest zijn in theorieën over gedragsverandering. Tools en technieken die mensen actiever betrekken, zoals het stellen van doelen, het bijhouden van slaapgewoonten en het ontvangen van feedback. Dit kan onder meer het aanpakken van sociaal-cognitieve processen zoals zelfvertrouwen en het faciliteren van sociale steun omvatten. Ook het aanbieden van praktische middelen zoals tijd, personeel en educatief materiaal zoals ontspanningsstrategieën, tips voor slaaphygiëne en andere tools ter ondersteuning van gezond slaapgedrag kunnen hierbij helpen.
Het integreren van slaapgezondheid in bredere gezondheidsbevorderingsinspanningen, zoals die gericht op voeding en lichaamsbeweging, biedt een praktische en kosteneffectieve weg vooruit.
Veelbelovende oplossingen om de slaapgezondheid te verbeteren
Een nauwkeurige, gepersonaliseerde benadering van de volksgezondheid is essentieel om slaapgezondheid en algemene gezondheidsgelijkheid op gemeenschapsniveau te bereiken, en ervoor te zorgen dat alle individuen profiteren er evenveel van.
Op maatschappelijk niveau ontstaan er veelbelovende benaderingen om de slaapgezondheid te verbeteren, zoals de afschaffing van de zomertijd, de systematische afschaffing van onzeker werk en de beperking van overwerk. In de huidige wereld, waar constante digitale beschikbaarheid de norm is geworden, eist de druk om altijd bereikbaar te zijn een tol van de veiligheid en gezondheid van werknemers, met name hun slaap.
De COVID-19-pandemie heeft de werkpatronen drastisch veranderd, aangezien thuiswerken en telewerken in heel Europa veel gebruikelijker werden. Deze plotselinge verschuiving zette de EU ertoe aan om te streven naar duidelijkere grenzen, aangezien veel mensen de grens tussen werk en privéleven begonnen te vervagen. In 2024 lanceerde de Europese Commissie haar eerste fase van de raadpleging van sociale partners over eerlijk telewerken en het recht om los te koppelen.
Hier in Slovenië heeft de regering een baanbrekende stap gezet door het recht op ontkoppeling in te voeren met een amendement op de Wet op de arbeidsrelaties in november 2023. De essentie van dit recht is simpel: na een bepaald uur in de middag of avond zouden we tijd moeten hebben voor onszelf, onze familie en vrienden – een essentieel onderdeel van een welzijnseconomie.
Slovenië zal zich de komende jaren richten op een meerlagige aanpak om slaapgezondheid voor iedereen te garanderen, vanuit een levensloopperspectief. Maatregelen zijn niet alleen nodig op individueel, gemeenschappelijk en breder maatschappelijk niveau, maar ook binnen bredere maatschappelijke kaders, waarbij de belangenbehartiging voor slaapgezondheid in evenwicht moet worden gebracht met maatschappelijke eisen. Slovenië erkent het belang van internationale samenwerking en neemt het voortouw in de inspanningen van de Europese Unie. Gezamenlijke actie PreventNCD om een routekaart voor gezamenlijke strategische actie op het gebied van slaap met Europese partners voor te bereiden.
Anja Strmšek
Anja's belangrijkste onderzoeksgebied is slaap als bepalende factor voor gezondheid. Anja neemt deel aan nationale en internationale projecten en werkt op het gebied van strategische planning van gezonde en zorgzame gemeenschappen (op het niveau van Sloveense gemeenten).