REDACTIONEEL
De Europese Unie bevindt zich op een cruciaal keerpunt. De verschuiving naar concurrentiekracht met bedrijfsvriendelijke beleidsmaatregelen brengt zowel kansen als uitdagingen met zich mee. Hoewel een bloeiende economie belangrijk is, mag dit niet ten koste gaan van de volksgezondheid of de sociale ongelijkheid verergeren. De invloed van commerciële determinanten van gezondheid - hoe bedrijfspraktijken de gezondheid beïnvloeden - kan niet worden genegeerd. Deze editie benadrukt hoe voorstanders van volksgezondheid innovatieve oplossingen aandragen en aandringen op systemische verandering voor een eerlijker, gezonder en welvarender Europa. Caroline Costongs, directeur van EuroHealthNet, bespreekt.
De afgelopen maanden hebben we een veranderend narratief gezien rondom het prioriteren en beschermen van de Europese economie, die onder druk staat. Hoewel we het erover eens kunnen zijn dat we meer investeringen en innovatie in onze economie nodig hebben, gaat dit narratief verder dan die doelen. Onder dit nieuwe narratief geeft de Europese Commissie aan dat toekomstige zakelijke activiteiten veel gemakkelijker, sneller en eenvoudiger zouden moeten worden.
Deze nieuwe koers wordt ondersteund door het Draghi-rapport , dat pleit voor het versterken van het concurrentievermogen van Europa door middel van een bedrijfsgerichte industriële strategie die zich richt op "minder bureaucratie en minder regelgeving". Maar wat betekent dit alles voor ons in de volksgezondheid? De invloed van commerciële actoren op de gezondheid, ook wel bekend als de commerciële determinanten van gezondheid, is nu al zeer merkbaar. Naar verwachting zal deze impact alleen maar toenemen!
Het is de moeite waard om op te merken dat het Draghi-rapport is opgesteld op basis van een brede consultatie met belanghebbenden zoals giganten als Amazon, Google, de Europese Centrale Bank en prestigieuze niet-EU-universiteiten zoals de London School of Economics en Harvard. Toch was er voor ons in de gezondheidssector van het maatschappelijk middenveld helemaal geen mogelijkheid om bij te dragen. Bijgevolg gaat het rapport niet in op de risico's voor de gezondheid, laat staan dat het bespreekt hoe investeringen in gezondheid en welzijn kunnen bijdragen aan een bloeiende economie.
Vertragingen in gezondheidsbevorderend beleid
Door de invoering van strengere 'concurrentietoetsen' voor beleidsvoorstellen dreigen belangrijke initiatieven zoals maatregelen tegen tabak, alcohol en voedsel in het kader van het Europese plan ter bestrijding van kanker , evenals voorstellen voor duurzame voedselsystemen, vermindering van pesticiden, ontbossingsvrije producten en veiligheid op de werkplek, verder te worden vertraagd, uitgesteld of zelfs helemaal te verdwijnen. Het volgende mandaat van de Europese Commissie op het gebied van concurrentie zal het bovendien gemakkelijker maken voor lobbyisten uit het bedrijfsleven om invloed uit te oefenen op de besluitvorming binnen de EU, waardoor de industrie nog meer voet aan de grond kan krijgen.
Natuurlijk zal de private sector altijd blijven lobbyen en zal altijd een machtige machine zijn. Toch mogen we ons hier niet door laten ontmoedigen in de volksgezondheid. We hebben de verantwoordelijkheid om onze belangenbehartiging te versterken, samen te werken en vooral slimmer met anderen samen te werken om de commerciële determinanten van gezondheid aan te pakken. We moeten ook ons werk opvoeren om het publiek te informeren over de verschillende commerciële tactieken die hen verslaafd houden aan het gebruik van hun gezondheidsschadelijke producten.
In deze nieuwste editie van ons magazine is dat precies wat de leden van EuroHealthNet en die uit de bredere publieke gezondheidssector doen. Zsófia Kimmel van het National Centre for Public Health and Pharmacy (NNGYK) in Hongarije vertelt hoe ze innovatieve communicatietactieken gebruiken om jongeren te bereiken met informatie over vapen en energiedrankjes en het belang van duidelijke en verteerbare communicatie als het gaat om gezondheid.
Politieke activiteiten van bedrijven
De Europese Commissie maakt gebruik van diverse consultatiemechanismen om input te ontvangen over haar initiatieven en om democratische beleidsvorming te bewerkstelligen. Maar als het gaat om deelname aan deze consultatieprocessen, staan we voor een David tegen Goliath-situatie. Er staan meer dan 30,000 lobbyisten geregistreerd in het EU-transparantieregister, waarvan slechts een klein deel maatschappelijke organisaties of non-profitorganisaties betreft. Bovendien opereren veel lobbyisten uit de alcohol-, tabak-, farmaceutische en voedingsindustrie via stichtingen of denktanks, en is het voor beleidsmakers niet altijd duidelijk wie er achter hun rapporten en boodschappen schuilgaat.
Een eerlijker landschap creëren
Het is duidelijk dat het bedrijfsleven veel meer middelen heeft om te reageren op ontwikkelingen in het EU-beleid dan het maatschappelijk middenveld. Hoe kunnen we dit speelveld eerlijker maken? We moeten de capaciteit en middelen van het maatschappelijk middenveld versterken, samenwerken in sectoroverschrijdende allianties en kansen creëren voor een betekenisvolle impact. We moeten ook nauwer samenwerken met gezondheidsjuristen om juridische oplossingen te vinden, aangezien zelfregulering door de private sector simpelweg niet werkt. We moeten de mazen in de wet dichten die door het bedrijfsleven worden misbruikt. Zoals professor Nikhil Gokani van de Universiteit van Essex bijvoorbeeld in zijn artikel over voedingsetikettering aantoont , maken dergelijke mazen de huidige voedingsetiketten gebrekkig.
Een andere kant van de strijd wordt gevormd door de enorme marketingbudgetten van de industrie, die worden gebruikt om aantrekkelijke verpakkingen te ontwerpen en fysieke en online omgevingen te vullen met advertenties. Santé publique France bespreekt deze kant van de strijd in Frankrijk, waar alcoholreclame alomtegenwoordig is in ruimtes waar jongeren zich ophouden, ondanks regelgeving die jongeren juist zou moeten beschermen.
Een race naar de top
Als professionals in de volksgezondheid zijn we bij uitstek geschikt om data, sterk bewijsmateriaal en duidelijke aanbevelingen te leveren, waarmee we beleidsmakers helpen bij het nemen van gezonde beleidsbeslissingen. Zo zal de Europese Commissie binnenkort een onderzoek starten naar de impact van sociale media op de mentale gezondheid van jongeren. Het Media, Information, and Persuasion Lab van de KU Leuven staat klaar om hieraan bij te dragen. Zoals Käbi Vanwinkelen in haar artikel uitlegt , zijn de marketingplatforms van vandaag de dag op maat gemaakt voor exploitatie en voeden ze ons met wat de industrie wil dat we consumeren – letterlijk en figuurlijk.
Tot slot moeten we ons afvragen waarom commerciële actoren de macht hebben die ze hebben. Welke systeemverandering is nodig om een systeem te creëren dat werkt voor velen, en niet alleen voor enkelen? Onze senior onderzoekscoördinator, Samuele Tonello, onderzoekt een onderliggend probleem: de ongelijkheid in welvaart . Hij pleit voor een eerlijkere verdeling, zodat samenlevingen kunnen profiteren van sterkere economieën en gezondere burgers. Hij betoogt dat we regelgeving nodig hebben om ervoor te zorgen dat gezondheid een absoluut doel is, en geen handelswaar die kan worden opgeofferd voor de winst van een enkeling.
Wanneer industrieën winstgevendheid en welzijn in evenwicht brengen – bijvoorbeeld door gezondere voedselsystemen te bevorderen – plukt de samenleving daar de vruchten van. Een bloeiende economie en een goede volksgezondheid kunnen en moeten hand in hand gaan en een eerlijke cyclus creëren waar iedereen van profiteert. Experts van JA PreventNCD onderzoeken hoe een economisch systeem dat welzijn vooropstelt, kan helpen de gevaren van commerciële krachten aan te pakken door te kiezen voor winst op de lange termijn die iedereen ten goede komt, in plaats van winst op de korte termijn die slechts een enkeling dient.
Wat voor toekomst willen we voor Europa? Eentje waarin economieën floreren ten koste van mensen en de planeet? Of eentje waarin eerlijke verdeling van hulpbronnen leidt tot sterkere economieën en gezondere burgers?
We willen niet concurreren met de VS of China in een 'race to the bottom'. We willen groene, sociale en gezondheidsnormen in onze economieën handhaven en in plaats daarvan een 'race to the top' hebben. Daarom is het belangrijker dan ooit om in te spelen op de commerciële determinanten van gezondheid voor het volgende EU-mandaat.
Tot de volgende keer en bedankt voor het lezen – Caroline
Caroline Costongs
Caroline Costongs is directeur van EuroHealthNet en expert in volksgezondheid en gezondheidsbevordering. Caroline leidt een multidisciplinair team dat werkt aan Europees en (sub)nationaal beleid, belangenbehartiging, onderzoek en capaciteitsopbouw om ongelijkheden op gezondheidsgebied aan te pakken. Caroline is actief in verschillende EU- en WHO-fora, adviesraden en verschillende EU-projecten, en is lid van de ICC – International Council for the European Public Health Conference.