Tá eagraíochtaí Sláinte Poiblí agus údaráis sláinte ríthábhachtach maidir le sláinte agus folláine a sholáthar do dhaoine, rud a léirítear i roinnt alt den 11ú heagrán seo den iris EuroHealthNet. Tá ról ríthábhachtach ag údaráis sláinte poiblí náisiúnta agus réigiúnacha maidir le dul i ngleic le haistí bia míshláintiúla, easpa gníomhaíochta coirp, caitheamh tobac, mí-úsáid alcóil, agus strus, tosca a chinneann an chuid is mó d’ualach an ghalair.
Tá an poitéinseal leigheasach atá ag idirghabhálacha stíl mhaireachtála á mheas níos mó ag an earnáil cúraim sláinte freisin mar gheall ar inchúlaitheacht diaibéiteas cineál 2, rud atá spreagúil. Ba cheart go gclúdódh pacáistí árachais sláinte seirbhísí den sórt sin mar bhainistíocht struis agus oideas aclaíochta. Tá idirghabhálacha stíl mhaireachtála níos saoire agus níos éifeachtaí ná a chéile maidir le dul i ngleic le tinnis cosúil le diaibéiteas, asma, nó imní.
Chun tacú leis na cineálacha cur chuige coisctheacha seo, tá 'Grúpa Stiúrtha um Chur Chun Cinn agus Cosc' bunaithe ag Ard-Stiúrthóir SANTE an Choimisiúin Eorpaigh, arb é atá ann ionadaithe ó aireachtaí sláinte na mBallstát. Is é an cuspóir atá leis ná "cur i bhfeidhm na gcleachtas is fearr atá bunaithe ar fhianaise ag tíortha an AE a éascú, chun a chinntiú go bhfuil na torthaí agus an t-eolas is déanaí á gcur i bhfeidhm". Dá bhrí sin, tá ról níos tábhachtaí ag an ngrúpa seo i leithdháiltí maoinithe an AE. Meastar freisin gur cur chuige geallta iad an tsláinte dhigiteach, agus go háirithe an tsláinte soghluaiste, chun stíleanna maireachtála a athrú agus chun aosú sláintiúil a bhaint amach.
Ar thaobh amháin, ba chóir dúinn moladh a thabhairt do na hiarrachtaí seo mar léiríonn siad aitheantas méadaithe ar chumas chur chun cinn na sláinte agus chosc galair. Meastar go bhfuil “cur chun cinn agus cosc” níos tábhachtaí ná riamh agus tá coincheapa nua agus gníomhaithe nua sa réimse tagtha chun cinn dá bharr. Ar an láimh eile, ba chóir dúinn a bheith cúramach leis an “treo stíl mhaireachtála” seo i gcur chun cinn na sláinte, gan fíor-thuiscint a bheith againn ar na cúiseanna bunúsacha le drochshláinte agus galair, na cinntitheoirí sóisialta.
Tá raidhse fianaise ann a léiríonn go mbíonn tionchar mór ag a gcúinsí sóisialta, eacnamaíocha agus comhshaoil agus a gcomhthéacsanna cultúrtha ar stíleanna maireachtála neamhghníomhacha agus míshláintiúla daoine. Ar an drochuair, is cosúil nach bhfaigheann na tosca seo níos lú airde sa lá atá inniu ann agus ní thugtar aird leordhóthanach orthu. Cén fáth é sin?
Ar an gcéad dul síos, ní aistríonn na bunfhachtóirí seo go héasca go “idirghabhálacha fianaise-bhunaithe” agus teastaíonn athrú beartais ilghnéitheach, trasearnála agus sistéamach uathu. Mar sin is fearr le Grúpa Stiúrtha an CE thuasluaite cur chuige níos praiticiúla a ghlacadh, ach ina n-iarrachtaí is léir go bhfuil baol ann infheistíocht a dhéanamh i gcleachtais ‘iartheachtacha’ ar scála íseal, gan aon iarmhairtí dáiríre ná torthaí cothromais sláinte.
An dara chúis ná an easpa suime ón earnáil phríobháideach nó ó oibreoirí eacnamaíocha cineálacha cur chuige cuimsitheacha den sórt sin a fhorbairt. Níl aon phaitinní indéanta in idirghabhálacha a thugann aghaidh ar bhochtaineacht nó ar dhífhostaíocht. Ní féidir aon bhrabús a dhéanamh as dul i ngleic le stiogma, idirdhealú nó éagothroime san oideachas. Níl réitigh 'indíolta', glacann siad le cineálacha cur chuige digiteacha, agus dá bhrí sin éiríonn leis sna díospóireachtaí reatha ar bheartas sláinte.
Tá sé níos casta anois cur chun cinn cuimsitheach sláinte agus cosc galair a chur chun cinn, i gcomhréir le Creat REJUVENATE! de chuid EuroHealthNet . Ní mór dúinn a bheith gníomhach ar go leor céimeanna agus i go leor réimsí ag an am céanna. Léirítear é seo freisin i réimse na n-ábhar san eagrán seo den iris. Léiríonn sé an chaoi a bhfuil gníomhaireachtaí ball EuroHealthNet ag struchtúrú seirbhísí cur chun cinn sláinte agus ag tacú le malartú eolais agus dea-chleachtais chuimsitheacha ina dtíortha agus níos faide i gcéin. Mar shampla, tá BZgA ag obair ar chur chuige feabhsaithe agus cuimsitheach maidir le hoideachas gnéasachta san Eoraip mar chuid dá nIonad Comhoibritheach de chuid an WHO ar an ábhar. Tá Ionad Comhoibritheach de chuid an WHO ag Public Health Wales freisin, an chéad cheann dá leithéid ar domhan, maidir le hinfheistíocht a dhéanamh i sláinte agus folláine mar thiománaí agus mar chumasóir inbhuanaitheachta agus rathúnais shóisialta, eacnamaíoch agus chomhshaoil do chách . Tá Cathair Ríge i gceannas ar úsáid Cistí Sóisialta na hEorpa chun infheistíocht a dhéanamh i gcur chun cinn sláinte le fócas ar phobail leochaileacha.
Tá eagraíochtaí ón Ríocht Aontaithe, ón mBeilg, ón Ísiltír agus ón bhFrainc ag obair le chéile i ndearadh agus i dtástáil idirghabhálacha nuálacha stíl mhaireachtála mar chuid de chórais sláinte agus cúraim agus chun tacú le daoine le diaibéiteas cineál 2. Ba cheart dúinn súil a choinneáil ar thorthaí na hoibre seo, agus an plé thuas á chur san áireamh. Tá réigiúin san Iodáil ag fáil tacaíochta ó eagraíocht nua, ProMIS , atá ag cabhrú leo comhoibriú, dea-chleachtais a roinnt agus rochtain a fháil ar mhaoiniú Eorpach. Tá bardais san Iorua ag fáil tacaíochta ón Stiúrthóireacht Sláinte agus faisnéise faoi na bearta is éifeachtaí i sláinte mheabhrach agus i gcosc drugaí . Ón bhFionlainn foghlaimímid faoi thábhacht na healaíne agus an chultúir i gcur chun cinn na sláinte agus na folláine . Ón tSualainn, réigiún Västra Götaland, déanaimid iniúchadh ar naisc idir sláinte agus oideachas d’fhonn teipeanna scoile a laghdú.
Ní dhéanfaidh aon idirghabháil ná cleachtas amháin an difríocht, is é an cur chuige cuimsitheach, ilghnéitheach agus sistéamach as a dtiocfaidh sláinte níos fearr do chách.
Ar deireadh, ach ní ar a laghad, ba mhaith liom mo chomhghairdeas a chur in iúl ar chomóradh 100 bliain Institiúid Náisiúnta na Sláinte Poiblí – Institiúid Náisiúnta Sláinteachais sa Pholainn. Rinneamar agallamh le stiúrthóirí reatha agus iar-stiúrthóirí na hinstitiúide faoin dul chun cinn atá déanta agus faoi na dúshláin atá romhainn.
Tá súil agam go dtaitneoidh an iris leat agus go gcuirfidh mé fáilte roimh thráchtanna agus aiseolas a chabhróidh linn an iris seo a athrú go formáid nua don todhchaí.
1 Tá éagóir ag marú daoine ar scála mór—ach cad atá le déanamh faoi? Jennie Popay, Margaret Whitehead, David J. Hunter Journal of Public Health, Imleabhar 32, Eagrán 2, 1 Meitheamh 2010, Leathanaigh 148–149
Caroline Costongs
Is í Caroline Costongs Stiúrthóir EuroHealthNet.