Meastar go bhfuil an córas sláinte in Albain ar cheann de na cinn is fearr san Eoraip, ach mar sin féin tá an tír i measc na bhfigiúirí ionchas saoil is ísle san AE. Tá fianaise ann freisin go bhfuil bearnaí sláinte idir daoine saibhir agus daoine bochta in Albain ag leathnú. Fuair tuarascáil a eisíodh in Albain an 6 Márta 2016 amach gurb é 85.2 meán-ionchas saoil na mban saibhir i nGlaschú, agus nach bhfuiltear ag súil ach go sroichfidh mná atá ina gcónaí sna ceantair is díothaí sa chathair ach 74.5. Mhéadaigh an bhearna ó 8.1 go 10.7 bliana thar thréimhse 15 bliana.
Leis an Dr Pauline Graig

Ag obair taobh amuigh den earnáil sláinte
In Albain, tá tiomantas ardleibhéil beartais phoiblí ann chun éagothroime sláinte a laghdú agus anailís agus tuiscint mhaith ar an bhfadhb, cosúil le hobair Sir Michael Marmot agus tionchar uirthi. Mar sin is éard atá i gceist le hobair NHS Health Scotland ná breathnú níos faide ná soláthar seirbhíse sláinte agus cúraim shóisialta agus ar fhachtóirí breise a chuireann le torthaí maithe maidir le folláine agus ionchas saoil. Ciallaíonn sé seo go n-oibríonn NHS Health Scotland le comhlachtaí laistigh agus lasmuigh den earnáil sláinte, i gcomhthéacs, mar shampla, Comhpháirtíochtaí Pleanála Pobail, fostóirí agus eagraíochtaí tríú earnáil. Is é Pleanáil Pobail an próiseas trína n-oibríonn rialtas áitiúil, Boird Sláinte agus comhlachtaí poiblí eile le pobail áitiúla, gnóthais agus grúpaí deonacha chun seirbhísí níos fearr a phleanáil agus a sholáthar in Albain.
Déanann rialtas na hAlban agus comhlachtaí eile san earnáil phoiblí measúnuithe tionchair ar gach beartas agus straitéis agus tacaíonn NHS Health Scotland le próiseas Measúnaithe Tionchair Éagothroime Sláinte nuair is féidir. Mar sin féin, mothaíonn an Dr. Craig cé go bhfuil Éagothroime Sláinte mar ábhar ag tosú le feiceáil i mbeartas agus i straitéis an NHS, níl dóthain ann fós chun tionchar a imirt ar thorthaí daonra. D’fhéadfadh seirbhísí oibriú le chéile ar bhealach éagsúil chun freastal ar riachtanais chasta, mar shampla, do dhaoine atá gan dídean, nó dóibh siúd nach é an Béarla a gcéad teanga.
Aghaidh a thabhairt ar riachtanais sláinte grúpaí leochaileacha ar leith
Is minic gur Albainigh dhúchasacha iad na grúpaí leochaileacha a bhfuil an stádas sláinte is measa acu in Albain agus iad ina gcónaí i gceantair atá faoi mhíbhuntáiste sóisialta, a dúirt an Dr. Craig. Mar thoradh air sin, díríodh iarrachtaí chun éagothroime sláinte a laghdú go ginearálta ar na ceantair dhíothacha seo seachas ar ghrúpaí daonra mionlaigh ar leith laistigh de na ceantair dhíothacha.
Is gá aird ar leith a thabhairt ar ghrúpaí ar leith, áfach, mar thaistealaithe sipsi, dídeanaithe, daoine gan dídean, príosúnaigh agus iar-sheirbhísigh, daoine aonair a chónaíonn i gceantair iargúlta go geografach (e.g. daonraí oileáin), daoine aonair a bhfuil deacrachtaí foghlama acu agus / nó a bhfuil lagú céadfach orthu. Is féidir a gcuid riachtanas a chailleadh in iarrachtaí chun tionscnaimh feabhsúcháin sláinte a phríomhshruthú, toisc go bhfuil a líon chomh beag sin go mbíonn claonadh acu imeacht i sonraí an daonra iomláin. Cé go bhfuil córas maith bailithe sonraí ag Albain, braitheann sé uaireanta ar fhaisnéis féintuairiscithe do ghrúpaí daonra níos lú seachas sonraí a bhailítear go rialta. Mar thoradh air sin, is minic nach mbíonn faisnéis a theastaíonn chun seirbhísí a phleanáil do ghrúpaí imeallaithe ar fáil agus mar sin tá sé tábhachtach grúpaí leochaileacha a aithint ar leibhéal áitiúil.

Seirbhísí casta do riachtanais chasta
Dearadh an NHS beagnach mar shraith seirbhísí aonair chun aghaidh a thabhairt ar riachtanais aonair, ach inniu teastaíonn “seirbhísí casta do riachtanais chasta” uainn. Níl córais i bhfeidhm ag go leor boird sláinte ar fud na hAlban chun déileáil go héifeachtach le riachtanais shonracha grúpaí éagsúla. Is cosúil gurb é an rud a oibríonn nuair a bhíonn gairmithe íogair agus in ann a gcuid sainriachtanas a thuiscint agus déileáil leo. Is dóigh go dtarlóidh sé seo i sainseirbhísí seachas i soláthar croí.
I dtuarascáil le déanaí ó Líonra Sláinte Poiblí na hAlban (ScotPHN) agus ó NHS Health Scotland ar Shláinte agus Easpa Dídine, aithníodh go bhfuil gá le forbairt an lucht saothair chun: fachtóirí riosca maidir le heaspa dídine a thuiscint; samhlacha nua cúraim amhail soláthar seirbhísí atá eolasach ó thaobh na síceolaíochta de; agus caidrimh níos láidre idir tithíocht, sláinte agus cúram sóisialta. Bhí gá leis na nithe seo go léir chun seirbhísí do dhaoine gan dídean a fheabhsú agus chun easpa dídine a chosc nuair is féidir. Ós rud é go bhfuil líon na ngrúpaí leochaileacha chomh beag sin, áfach, b'fhéidir nach measfadh lucht déanta beartas agus cleachtóirí go bhfuil sé seo tábhachtach i bhfianaise seirbhísí uilíocha a sholáthar ar fud an daonra ar fad. D'fhéadfadh tionscnaimh Eorpacha, amhail an tionscadal VulnerABLE , cabhrú le spéis a mhúscailt agus eolas a chur ar fáil maidir le conas sláinte na ndaoine nach bhfuil in ann rochtain a fháil orthu nó atá á neamhaird acu de sheirbhísí príomhshrutha a fheabhsú.

An Dr Pauline Craig
Tá Pauline ina Ceann ar Shláinte Daonra i Stiúrthóireacht Cothromas Sláinte NHS Health Scotland. Is speisialtóir sláinte poiblí í atá i gceannas ar fhoireann a chuimsíonn cláir ar shláinte leanaí, foréigean bunaithe ar inscne agus sláinte mheabhrach poiblí. Dhírigh a poist roimhe seo ar chothromas an tsoláthair seirbhíse i seirbhísí a bhaineann le sláinte. Ghnóthaigh sí a Dochtúireacht in 2008 chun staidéar a dhéanamh ar ról an chúraim phríomhúil maidir le dul i ngleic le héagothroime i sláinte mheabhrach.
