30 bliain tar éis Chairt Ottawa: An bhfuil sé Ábhartha fós i bhfianaise Dúshláin sa Todhchaí maidir le Cothú Sláinte?

Tá 30 bliain caite ó cuireadh cairt Ottawa ar chur chun cinn na sláinte i láthair, ag athrú ár dtuisceana ar shláinte agus ag tabhairt isteach cineálacha cur chuige nua chun sláinte a chothabháil agus a chur chun cinn. Anseo, féachaimid ar na dúshláin sa todhchaí maidir le cothú na sláinte agus ábharthacht na bprionsabal a dhíorthaítear ó chairt Ottawa inniu.

Le Matej Vinko, Monika Robnik, agus Mojca Gabrijelčič Blenkuš.

Réamhrá

Chuir Cairt Ottawa ceannródaíocht ar fáil maidir leis an mbealach a smaoinímid ar shláinte agus ar an mbealach a chleachtaítear sláinte an phobail. Tá cur chun cinn na sláinte anois ina phríomhchuid, mura bhfuil, mar phríomhchuid de shláinte an phobail nua-aimseartha le 30 bliain anuas¹. Leathnaigh an Chairt creat normatach na sláinte poiblí agus thug sí eilimintí nuálacha isteach lena trí straitéis (cumasú, idirghabháil, abhcóideacht) agus cúig réimse gníomhaíochta (beartas poiblí sláintiúil a thógáil, timpeallachtaí tacaíochta a chruthú, gníomhartha pobail a neartú, scileanna pearsanta a fhorbairt, agus seirbhísí sláinte a atreorú )². Na comhdhálacha ina dhiaidh sin ar chur chun cinn na sláinte - an 9^th atá á reáchtáil i mbliana i Shanghai - ó shin i leith tá na príomhphrionsabail maidir le gníomhaíocht chur chun cinn sláinte daingnithe.

Tríocha bliain ina dhiaidh sin, cad iad cuid de na dúshláin atá le sárú i réimse an chur chun cinn sláinte inniu, agus cad iad na deiseanna agus na cúraimí atá romhainn do na glúine atá le teacht de chleachtóirí sláinte poiblí atá gníomhach i réimse an chur chun cinn sláinte?

Ní raibh mórán againn atá ag dul isteach i réimse na sláinte poiblí inniu rugadh fós nuair a bhí an Chairt á dréachtú – ach níor chaill an teachtaireacht a iompraíonn sí aon tábhacht. Agus muid ag féachaint ar na dúshláin atá romhainn, is léir go mbeidh sí ábhartha sna blianta amach romhainn. Seasann tábhacht na Cairte le dúshlán an ama mar ní hamháin go raibh tábhacht phraiticiúil ag baint leis na hathruithe a tugadh isteach ach bhí impleachtaí fealsúnachta láidre acu ar an gcaoi a smaoinítear ar shláinte. Coincheapaíodh an tsláinte mar acmhainn don saol laethúil agus ní mar chuspóir na beatha. Liostáladh coinníollacha agus acmhainní tábhachtacha don tsláinte amhail síocháin, foscadh, oideachas, éiceachóras cobhsaí, ceartas sóisialta, agus cothromas, i measc nithe eile, mar riachtanais bhunúsacha chun feabhas a chur ar shláinte – feabhas nach féidir leis an earnáil sláinte ina haonar a chinntiú ² . Chun sláinte an daonra a chur chun cinn, ba cheart go mbeadh coincheap na sláinte mar a phléitear sa Chairt fite fuaite le gach réimse den saol – poiblí agus pearsanta. Ní hamhlaidh atá fós – d’fhéadfadh cuid a áiteamh fiú go bhfuilimid, mar shochaí, ag bogadh níos faide ón idéal sin ³ . Dá bhrí sin, d’fhéadfadh athchoincheapú na sláinte a bheith ar an dúshlán is mó agus is cuimsithí a bheidh roimh ár nglúin amach anseo.

Cuirimid i láthair anseo cúig ghrúpa leathan agus idirnasctha de dhúshláin a chreidimid a chaithfidh dul i ngleic le cur chun cinn na sláinte sa todhchaí. Ní raibh sé i gceist againn liosta iomlán a sholáthar de na dúshláin uile a d’fhéadfadh a bheith ann - ina ionad sin, ba é an aidhm a bhí againn plé a spreagadh ar a bhfuil romhainn trí bheagán saincheisteanna roghnaithe a chur i láthair a shainmhíneoidh dioscúrsa poiblí as seo amach.

Teicneolaíochtaí nua agus aincheisteanna eiticiúla nua

Táimid ag maireachtáil in aois na teileachumarsáide agus na faisnéise. Tá an cumas ag teicneolaíochtaí nua a forbraíodh le blianta beaga anuas, chomh maith leo siúd atá fós le tabhairt isteach sna blianta atá le teacht, cur go mór le sláinte an daonra. Fós féin, tá roinnt deacrachtaí ann le bheith ar an eolas maidir le teicneolaíochtaí nua a úsáid chun sláinte a chur chun cinn. Agus muid ag smaoineamh ar theicneolaíocht shláinte dhigiteach amháin, lena n-áirítear dáileadh faisnéise sláinte, cearrbhachas digiteach a bhaineann le sláinte, féin-rianú pearsanta le teicneolaíochtaí inchaite srl., Tagaimid ar a lán aincheisteanna eiticiúla agus polaitiúla.

Tá béim láidir ar fhreagracht phearsanta as an tsláinte i bhformhór na straitéisí cur chun cinn sláinte digiteach, ag tarraingt aird ar shiúl ó chinntitheoirí sóisialta sláinte. I ré reatha na mbeart déine, tá béim shuntasach curtha ag fiontair phoiblí agus phríobháideacha ar fhéinfhreagracht4 . Agus muid ag aithint go bhfuil baint láidir ag úsáid na teicneolaíochta digití le haois, ioncam agus leibhéal oideachais, is féidir linn a fheiceáil conas is cinnte go leathnóidh neamhionannais sa tsochaí mura dtosaíonn cineálacha cur chuige maidir le cur ^chun cinn sláinte digiteach ag athrú amach anseo. Caithfear níos mó iarrachta a dhéanamh chun sláinte agus litearthacht dhigiteach a ardú i ngrúpaí sóisialta faoi mhíbhuntáiste.

Dúshlán eile atá romhainn i réimse na teicneolaíochta sláinte digití ná an méid ollmhór sonraí féinrianaithe a bhailítear le teicneolaíochtaí inchaite agus a n-úsáidí agus a mí-úsáidí féideartha. Tagann go leor saincheisteanna eiticiúla chun cinn maidir le húsáid sonraí den sórt sin ag fostóirí agus ag cuideachtaí árachais, príobháideacht, slándáil, agus rochtain ar shonraí den sórt sin, etc. Tá teicneolaíochtaí digiteacha ag éirí níos forbartha agus níos fite fuaite lenár saol laethúil le gach lá a théann thart. Uaireanta, bíonn sé deacair fiú an líne a tharraingt idir an rud atá fíor agus an rud atá samhailteach - staid a bhféadfadh iarmhairtí díobhálacha a bheith aici ar an tsláinte nárbh fhéidir le glúnta roimhe seo aghaidh a thabhairt orthu; mar shampla, tá roinnt cluichí digiteacha chomh sofaisticiúil agus spriocdhírithe sin go mbíonn andúil iontu go héasca i ndaoine leochaileacha ^{5, 6}.

Ina ainneoin sin, soláthraíonn an teicneolaíocht dhigiteach iliomad deiseanna dúinn le haghaidh cleachtas cur chun cinn na sláinte:

• cumais faireachais sonraí gan fasach,
• oideachas agus cumarsáid sláinte rannpháirtíoch,
• rannpháirtíocht daoine aonair agus pobail i bhforbairt polasaithe poiblí sláintiúla,
• forbairt pobail (agus timpeallacht shláintiúil) agus rannpháirtíocht pholaitiúil an daonra (feasacht a mhúscailt ar bhochtaineacht, díghrádú an chomhshaoil ​​agus saincheisteanna eile an domhain domhandaithe).

Ní raibh iontu sin ach dornán deiseanna dúinn leas a bhaint astu - tá tionchar níos leithne agus níos doimhne ag ár dteicneolaíocht dhigiteach ar ár sochaí. Tá an chuid is mó de na torthaí fós le tomhas agus le meastóireacht. Gan amhras, beidh sé mar phríomhspreagthóir an athraithe shóisialta sa todhchaí.

Dinimic shóisialta agus eacnamaíoch

Tá ceann de na róil is tábhachtaí i sláinte poiblí nua-aimseartha ag an timpeallacht shóisialta agus eacnamaíoch. Is iad seo a leanas cuid de na ceisteanna is práinní a bhaineann le dinimic shocheacnamaíoch: neamhionannas i ngach réimse den saol, imirce daonraí imeallaithe, “déine síoraí” agus a thionchar ar chúram sláinte poiblí agus sóisialta, tráchtálú, príobháidiú, agus indibhidiúlacht sláinte i ndomhan atá dírithe ar an margadh.

Is iad tionchar an domhandaithe eacnamaíoch, ceannas corparáidí ilnáisiúnta agus an tosaíocht a chuirtear ar bhrabús príobháideach ar chostas fhormhór na ndaoine, is mó a bhí díobhálach do shláinte an daonra ⁷ . Tá ról ríthábhachtach ag rialtais maidir leis an ngeilleagar agus dá bhrí sin fostaíocht a rialáil, oideachas agus cúram sóisialta a sholáthar i dtréimhsí deacrachtaí eacnamaíocha nó deacrachtaí eile, straitéisí a bhunú chun dul i ngleic leis an mbochtaineacht, leis an gcoireacht agus leis an mí-úsáid drugaí, agus forbairt eacnamaíoch agus shóisialta chothrom agus inbhuanaithe a spreagadh. Tá tionchar cinntitheach ag na gníomhartha seo go léir ar an tsláinte ⁷ . Caithfear gnéithe eacnamaíocha de bheartas an rialtais a chur go hard ar an liosta tosaíochta - ach ní níos airde ná an tsláinte. Is gníomhaithe tábhachtacha eile i réimse chur chun cinn na sláinte ná comhlachtaí neamhrialtasacha, eagraíochtaí pobail, agus daoine aonair féin - éilíonn cur chun cinn na sláinte gníomhaíocht chomhordaithe ó gach duine lena mbaineann.

Tá saincheisteanna socheacnamaíocha ag leathnú na neamhionannas i sláinte i gcónaí. Dá bhrí sin, beidh ar an tsochaí dul i mbun rialachais líonra, comhpháirtíochta, agus cur chuige il-gheallsealbhóirí chun spriocanna sláinte a bhaint amach agus córas inbhuanaithe a fhorbairt, a bheidh in ann freagairt d'athruithe i ndinimic shóisialta agus eacnamaíoch - agus athruithe déimeagrafacha ar cheann de na cinn is ^práinní.

Is é an gnáthfhreagra ar fhormhór na ndúshlán sa chúram sláinte ná costais a laghdú agus sreabhadh oibre a bharrfheabhsú de ghnáth trí réitigh eatramhacha. Mar a léirítear i gCairt Ljubljana, is cur chuige 'síos an tsrutha' atá an-teoranta é seo. Ní mór an teorannú seo a aithint agus ní mór an seachmall rialaithe, trí fhreagairtí teicniúla gearrthéarmacha, a thréigean ar mhaithe le réitigh níos hoilistí agus níos ^inbhuanaithe.

Lucht saothair ceannaireachta agus sláinte poiblí

Tá cur chun cinn na sláinte ag brath go mór ar fhórsa saothair inniúil le ceannaireacht spreagtha agus chumasach. Is minic a bhíonn fadhbanna móra sláinte ina n-ualach mór ar an tsochaí; cúiseanna iomadúla agus idirnasctha iad atá deacair a bhainistiú, agus a mbíonn réitigh fhadtéarmacha de dhíth orthu de ghnáth a mbíonn comhoibriú ó go leor páirtithe leasmhara ag teastáil uathu chun go n-éireoidh leo. Tá fórsa saothair maoinithe agus foirne go leor faoi stiúir gairmithe físiúla a bhfuil tionchar acu, agus luachanna agus inniúlachtaí dea-bhunaithe riachtanach chun éifeachtacht chur chun cinn na sláinte sa todhchaí.

Seachas líon leordhóthanach gairmithe sláinte poiblí, tá gá le hoideachas agus oiliúint ardchaighdeáin do ghlúnta nua oibrithe cur chun cinn sláinte. Gné thábhachtach chun acmhainneacht gairmithe cur chun cinn sláinte sa tSlóivéin a thógáil, mar shampla, is ea téarmeolaíocht na Slóivéine; chun na téarmaí agus na coincheapa i gcur chun cinn sláinte a úsáid i gceart, ní mór iad a aistriú go dtí an tSlóivéinis. Is cinnte gur réamhriachtanas lárnach í an téarmeolaíocht sa teanga dhúchais chun cáilíocht chur chun cinn sláinte a chinntiú, ach tá i bhfad níos mó le déanamh. Leis an luas mear athraithe atá á fheiceáil againn i réimsí éiceolaíocha, sóisialta agus eacnamaíocha an tsaoil, ní mór cur chun cinn sláinte a bheith an-fhreagrach agus éifeachtach - éacht nach mbainfí amach ar éigean gan córas oideachais sláinte poiblí córasach atá deartha chun inniúlachtaí lárnacha agus sonracha a sheachadadh do raon leathan gairmithe i réimse na sláinte poiblí ¹⁰.

Athruithe déimeagrafacha - fás daonra

Tá sé tábhachtach tuiscint a fháil ar na hathruithe déimeagrafacha ar dóigh dóibh teacht chun cinn sna blianta amach romhainn, chomh maith leis na dúshláin agus na deiseanna a thabharfaidh siad chun forbairt inbhuanaithe a bhaint amach, chun an clár oibre iarfhorbartha a dhearadh agus a chur i bhfeidhm. Faoi láthair, baineann athruithe déimeagrafacha le daonra atá ag dul in aois, athruithe i gcomhdhéanamh eitneach agus cultúrtha an daonra, agus uirbiú.

Tá Eorpaigh ag tabhairt faoi deara imirce daonraí ar scála nach bhfacthas a leithéid riamh cheana. Tá imircigh ag taisteal ó gach cearn den domhan, agus tugann siad leo bealaí éagsúla smaointeoireachta agus braistintí faoin timpeallacht agus an cultúr a bhfuil siad ag imirce chuici (nó tríd). Cuireann an aeráid pholaitiúil reatha dearcthaí diúltacha chun cinn i leith imirceach, rud a chuireann i mbaol iad a bheith imeallaithe go sóisialta, eacnamaíoch agus/nó go cultúrtha, agus maireachtáil ar imeall na sochaí – na cúiseanna céanna ar fhág formhór acu a dtíortha dúchais ar an gcéad dul síos. Is léir na himpleachtaí atá acu maidir le cur chun cinn na sláinte ¹¹.

Is é fás dhaonra an domhain an dara hathrú déimeagrafach tábhachtach. I mí Iúil 2015, shroich daonra an domhain 7.3 billiún. Tá daonra an domhain tar éis fás faoi bhilliún duine ó 2003 agus dhá bhilliún ó 1990. Is ionann fás daonra an domhain agus thart ar 75 milliún in aghaidh na bliana, nó 1.1% in aghaidh na bliana. Meastar go leanfaidh sé ag fás, le daonra iomlán measta de 8.4 billiún faoi lár 2030, agus 9.6 billiún faoi lár 2050 ^{12, 13} . Is féidir fás tapa daonra a chur i leith bearta sláinteachais, dul chun cinn leighis, rátaí mortlaíochta níos ísle, fad saoil méadaithe, agus méadú ollmhór ar tháirgiúlacht talmhaíochta.

Tá méadú daonra i dtíortha níos forbartha íseal cheana féin agus meastar go gcobhsóidh sé ^14. Mar gheall ar an bhfás daonra atá ag díriú sna tíortha is boichte, beidh sé níos deacra do na rialtais sin an bhochtaineacht agus an neamhionannas a dhíothú, an t-ocras agus an drochchothú a chomhrac, rollú san oideachas a leathnú chomh maith le hinacmhainneacht agus inghlacthacht na gcóras sláinte, feabhas a chur ar sholáthar seirbhísí bunúsacha, agus gnéithe eile de chlár oibre forbartha inbhuanaithe a chur i bhfeidhm chun a chinntiú nach bhfágtar aon duine ar gcúl ^{12, 15}.

Tá fás daonra sa todhchaí ag brath go mór ar an gcosán a thógfaidh torthúlacht sa todhchaí, mar is féidir le hathruithe réasúnta beag ar iompar torthúlachta, nuair a réamh-mheastar iad thar roinnt blianta, difríochtaí móra a chruthú sa daonra iomlán.

Ba cheart go ndíreodh bearta sa todhchaí ar:

• ceapadh beartais rannpháirtíoch agus trédhearcach ar atáirgeadh daonna / sláinte atáirgthe¹⁶,
• samhlaíocht socheolaíochta (chun fadhbanna a bhaineann le bochtaineacht, míchothú, éagothroime, athrú aeráide, dífhostaíocht, srl., a thuiscint mar iarmhairtí ar fhás daonra an duine¹⁷,
• timpeallachtaí tacaíochta a chruthú a chuirfidh daoine ar fud an domhain ar an eolas faoin daonra, sláinte agus an comhshaol, agus a thabharfaidh cumhacht dóibh an fhaisnéis sin a úsáid chun folláine na nglún reatha agus na glúine atá le teacht a chur chun cinn².

Tá tionchar tábhachtach ag fás daonra ar fhadhb dhomhanda eile freisin – an t-athrú aeráide. Tá naisc déanta idir fás daonra agus astaíochtaí carbóin domhanda ¹⁸.

D’fhéadfadh rochtain uilíoch ar phleanáil clainne ar fud an domhain a bheith ar cheann de na hidirghabhálacha a úsáidtear chun fadhbanna sláinte a bhaineann le fás tapa an daonra i dtíortha tearcfhorbartha a bhainistiú. Mar thoradh air sin, bheadh ​​​​níos lú toircheas gan choinne ann, feabhas ar shláinte agus folláine na mban agus a dteaghlach, agus moill ar fhás daonra – rud a chuirfeadh le forbairt atá comhoiriúnach leis an aeráid ¹⁹.

Athrú aeráide

Is fadhb dhomhanda í an t-athrú aeráide. Tá sé ag cur isteach ar gheilleagair náisiúnta agus ag dul i bhfeidhm ar shaol gach duine, pobail agus tíre ar ár bplainéad trí dhíghrádú talún agus uisce, ídiú acmhainní, agus patrúin nua dáilte galair theagmhálacha agus neamh-theagmhálacha.

Is saincheist í an t-athrú aeráide a éilíonn réitigh chomhordaithe ar an leibhéal idirnáisiúnta. Tá réitigh inacmhainne, inscálaithe ar fáil anois chun go mbeidh tíortha in ann léim amach i dtreo sochaithe níos glaine agus níos athléimní. Tá an t-athrú aeráide aitheanta ag na Náisiúin Aontaithe agus ag an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte sna spriocanna forbartha inbhuanaithe, agus tá spriocanna sainithe a bhaineann leis seo. Bíonn tionchar ag astaíochtaí in áit ar bith ar dhaoine i ngach áit. Chun aghaidh a thabhairt ar an athrú aeráide, tá tíortha ag obair chun an comhaontú domhanda a rinneadh i bPáras an Nollaig seo caite a ghlacadh agus a chur i bhfeidhm, a dhíríonn ar oiriúnú, maolú agus tógáil acmhainne ^{15, 20}.

Tá a lán faisnéise ar fáil maidir le hathrú aeráide, na cúiseanna atá leis, agus na hiarmhairtí don chomhshaol agus do dhaoine. Moltar freisin gníomhartha chun na hathruithe aeráide a chomhrac. Creidimid go bhfuil sé riachtanach díriú ar:

• athléimneacht agus cumas oiriúnaitheach d’athruithe aeráide a neartú,
• a thuiscint gur fadhb chasta dhomhanda í seo, a théann i bhfeidhm ar gach duine againn a éilíonn athruithe ar iompar,
• bearta a chomhtháthú i mbeartais, straitéisí agus pleanáil náisiúnta, agus
• teicneolaíochtaí forbartha ísealcharbóin agus úsáid fuinnimh a chur chun cinn.

Conclúid

Tá go leor deiseanna bunaithe ar phrionsabail Chairt Ottawa ag teacht chun cinn dár nglúin óg. Níl anseo ach cúpla - gan amhras, tá go leor eile ag dul chun cinn.

Deiseanna bunaithe ar na cúig réimse gníomhaíochta i gcairt Ottawa do na glúine níos óige:

1. Beartas Poiblí Sláintiúil a Thógáil
   • Déanamh polasaí rannpháirteacha
   • Trédhearcacht i gceapadh beartais
   • An próiseas déanta beartas bunaithe ar fhianaise a bhrostú (ó thaighde go cur i bhfeidhm, ó eolaithe go cleachtóirí go polaiteoirí agus ar ais arís)
2. Timpeallachtaí Tacaíochta a chruthú
   • Cur chuige domhanda agus inbhuanaithe
   • Comhpháirtíochtaí san earnáil phoiblí-phríobháideach agus margaíocht atá freagrach go sóisialta atá trédhearcach agus rialála measúnaithe go neamhspleách
   • Pleanáil uirbeach sláintiúil
3. Gníomhartha Pobail a Neartú
   • Comhpháirtíochtaí ingearacha agus cothrománacha
   • Cumarsáid agus maoiniú oscailte agus trédhearcach do phobail áitiúla
   • An treocht reatha indibhidiúlachta a aisiompú i ngach réimse den saol
   • Leibhéal na dlúthpháirtíochta agus an chomhtháthaithe shóisialta a mhéadú
4. Scileanna Pearsanta a Fhorbairt
   • Litearthacht sláinte a fheabhsú
   • Teicneolaíochtaí faisnéise agus teileachumarsáide a úsáid chun comhtháthú sóisialta a éascú in ionad aonrú sóisialta
   • Oideachas scileanna saoil a chur i bhfeidhm níos fearr san oideachas bunúsach
5. Seirbhísí Sláinte Athfhillteach
   • Comhtháthú breise seirbhísí sláinte agus sóisialta le seirbhísí “folláine”
   • Cur chun cinn láidir sláinte a thógáil ar an leibhéal náisiúnta chun comhtháthú líonra idirnáisiúnta um chur chun cinn sláinte a éascú
   • Rochtain uilíoch ar chúram sláinte a chinntiú

Tá EuroHealthNet, mar phríomhimreoir i sláinte phoiblí an AE, tar éis dúshlán úsáid Chairt Ottawa a chur in iúl sa lá atá inniu ann agus sna blianta amach romhainn san athbhreithniú ar a dtugtar REJUVENATE. Tá an focal comhdhéanta de litreacha i 10 gcéim is féidir linn a ghlacadh chun clár oibre 2030 ²¹ a bhaint amach :

1. Be Responsive (glacadh le dúshláin agus deiseanna a úsáid)
2. Be Equitable (tabhair aghaidh ar chúiseanna na gcúiseanna)
3. Be Joined-up (comhpháirtíochtaí agus rialachas a thógáil ar fud earnálacha)
4. Be Updated (gníomhú go cliste chun tionchar a imirt ar 21^st réaltachtaí na haoise)
5. Be Value tiomáinte (luachanna a fhorbairt agus an ceart chun sláinte i gcomhthéacsanna nua)
6. Be Ethical (caighdeáin chóir a chur chun cinn i ngach a ndéanaimid)
7. Be New (smaointe nua a chruthú agus a chur i bhfeidhm)
8. Be Active (rannpháirtíocht uilechuimsitheach i gcleachtas)
9. Be Téiceolaíoch (dul chun cinn teicniúil agus digiteach a thuiscint agus a chur i bhfeidhm)
10. Be Ecological (ár dtimpeallachtaí a chothú agus a chosaint).

Is léir ón gcreat REJUVENATE maidir le cothú na sláinte teachtaireacht Chairt Ottawa. Ónár dtuairim, soláthraíonn an cartálaí príomhchreat le haghaidh gníomhaíochta cur chun cinn na sláinte beag beann ar na dúshláin atá romhainn anois nó sa todhchaí. Anois, is fúinn atá sé é a chur i bhfeidhm.

tagairtí

1. Potvin L, Jones CM. Cúig bliana is fiche tar éis Chairt Ottawa: ról ríthábhachtach chur chun cinn na sláinte do shláinte an phobail. An féidir le J Public Health Rev Can Santé Publique. Lúnasa 2011 .; 102 (4): 244–8.
2. An Eagraíocht Dhomhanda Sláinte. Cairt Ottawa um Chur Chun Cinn Sláinte. Ottawa, ON: CÉ; 1986.
3. Kickbusch I. Riachtanas na sláinte poiblí: deis nó gaiste? Cothú Sláinte Int. 16. Aibreán 2015 .; 1–4.
4. Lupton D. Cur chun cinn na sláinte sa ré dhigiteach: tráchtaireacht chriticiúil. Cothú Sláinte Int. 1. Márta 2015 .; 30 (1): 174–83.
5. Lupton D. Cainníochtú an choirp: monatóireacht agus tomhas a dhéanamh ar shláinte in aois na dteicneolaíochtaí Sláinte. Crit Sláinte Poiblí. 1. Nollaig 2013 .; 23 (4): 393–403.
6. Redux: Modding Advanced - Leantóir Seoladh [idirlíon], Ceanada; c2016 [citirano 2016 Okt 6]. Dosegljivo na: https://gta5redux.com/2016/09/gta-5-redux-download-now-live/
7. Ziglio E, Hegard S, Griffiths J. Forbairt chur chun cinn sláinte san Eoraip: éachtaí agus dúshláin. Cothú Sláinte Int. 15. 2000; 15 (2): 143-54.
8. Kickbusch I. Nuálaíocht sa bheartas sláinte: freagairt don tsochaí sláinte. Gac Sanit. 2007 Iúil-Lúnasa; 21 (4): 338-42.
9. An Eagraíocht Dhomhanda Sláinte. Cairt Liúibleána ar Athchóiriú Cúraim Sláinte san Eoraip. An Eagraíocht Dhomhanda Sláinte, Cóbanhávan; 1996.
10. Frenk J, Chen L, Bhutta ZA, Cohen J, Crisp N, Evans T, et al .. Gairmithe sláinte don aois nua: oideachas a athrú chun córais sláinte a neartú i ndomhan idirspleách. An Lancet. Nollaig 2010; 376 (9756): 1923–58.
11. Buzeti T, Djomba JK, Gabrijelčič Blenkuš M, et al. Éagothroime sláinte sa tSlóivéin. Liúibleána: An Institiúid Náisiúnta Sláinte Poiblí; 2011: 96-7.
12. Na Náisiúin Aontaithe. Ionchais Daonra an Domhain - Athbhreithniú 2015; 2015.
13. An Biúró Tagartha Daonra.2014 Bileog Sonraí Daonra Domhanda; 2014.
14. Na Náisiúin Aontaithe. Ionchais Daonra an Domhain - Athbhreithniú 2008; 2009.
15. Spriocanna forbartha inbhuanaithe. Sprioc 13: Déan beart práinneach chun dul i ngleic leis an athrú aeráide agus a thionchar. Na Náisiúin Aontaithe; c2016 [citirano 2016 Meitheamh 2]. Dosegljivo na: (http://www.un.org/sustainabledevelopment/climate-change-2/
16. Pleanáil teaghlaigh / Frithghiniúint. Bileoga fíricí. An Eagraíocht Dhomhanda Sláinte; c2015 Ceanada; c2016 [citirano 2016 Okt 18] Dosegljivo na: http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs351/en/
17. Mills Wright C. Samhlaíocht socheolaíochta. Oxford: Oxford University Press, eagrán daichead bliain; 2000.
18. Patterson KP. Athrú Aeráide, Sláinte agus Dinimic an Daonra: Radharc ón Tansáin. Eolaíocht Cool Green; 2016.
19. An Biúró Tagartha Daonra. An Ceangal a Dhéanamh: Dinimic Daonra agus Forbairt Comhoiriúnach Aeráide; c2016 Ceanada; c2016 [citirano 2016 Maj 27]. Dosegljivo na: http://www.prb.org/About/ProgramsProjects/PHE/Climate-Change-Working-Group.aspx
20. Creat-Choinbhinsiún ar Athrú Aeráide. Na Náisiúin Aontaithe; c2016 [citirano 2016 Maj 27]. Dosegljivo na: http://newsroom.unfccc.int/
21. EuroHealthNet: Sláinte agus folláine a chur chun cinn i dtreo 2030: Cairt Ottawa a thabhairt ar aghaidh i gcomhthéacs chlár oibre um Fhorbairt Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe 2030; c2016 [citirano 2016 Okt 18]. Dosegljivo na: http://eurohealthnet.eu/sites/eurohealthnet.eu/files/press-release/EuroHealthNet%20Health%20Promotion%20Statement%20-%20Short.pdf
    

    ---

 Maidir leis an Údair

Déanann Matej Vinko , Monika Robnik , agus Mojca Gabrijelčič Blenkuš ionadaíocht ar Nacionalni institut za javno zdravje (NIJZ), Institiúid Náisiúnta Sláinte Poiblí na Slóivéine. Cuireadh na smaointe san alt seo i láthair den chéad uair ag comhdháil chomhpháirteach de chuid EuroHealthNet, NIPH, MoH agus Líonra Réigiún Sláinte na hEorpa de chuid an WHO, a tiomnaíodh do 30ú comóradh chairt Ottawa an WHO. Bhí an chomhdháil nasctha le cuairt staidéir a thug deis do rannpháirtithe eolas a fháil faoi na tionscnaimh aosaithe sláintiúil agus gníomhach atá á bhforbairt sa tSlóivéin. Is féidir achoimre ar an gcuairt a fháil ar shuíomh Gréasáin EuroHealthNet.

Matej Vinko, MD

Speisialtóir i Leigheas Sláinte Poiblí, at NIJZ, Institiúid Náisiúnta Sláinte Poiblí |  + poist Bith

Is speisialtóir i míochaine sláinte poiblí é Matej Vinko, MD, san Institiúid Náisiúnta Sláinte Poiblí (NIJZ) i Liúibleána, an tSlóivéin. Tá sé ina cheann ar an ngrúpa saineolaithe sláinte meabhrach poiblí agus ina leascheannaire ar an Ionad um anailís agus forbairt sláinte ar an Institiúid Náisiúnta Sláinte Poiblí. Is é a phríomhspéiseanna eipidéimeolaíocht sláinte meabhrach, beartas sláinte poiblí agus forbairt lucht saothair sláinte poiblí.

• Matej Vinko, MD

  Tacaíocht áitiúil sláinte meabhrach sa tSlóivéin le linn COVID-19: línte cabhrach cúram sláinte príomhúil a bhunú

Monika Robnik Levart

Innealtóir Sláintíochta at NIJZ, Institiúid Náisiúnta Sláinte Poiblí na Slóivéine |  + poist Bith

Rinne Monika Robnik Levart staidéar ar innealtóireacht Sláintíochta ag Dámh na nEolaíochtaí Sláinte in Ollscoil Liúibleána. In 2017, fuair sí céim mháistreachta. Faoi láthair, oibríonn Monika ag an Institiúid Náisiúnta Sláinte Poiblí (NIJZ) mar innealtóir sláintíochta. Tá suim ar leith aici i réimsí an aosaithe, na héagothroime agus an chothaithe.

• Monika Robnik Levart

  An bhfuil an Eoraip chun tosaigh maidir le todhchaí níos sláintiúla dár leanaí?
• Monika Robnik Levart

  Tacú le daoine scothaosta i gceantair iargúlta in am iar-COVID-19

Mojca Gabrijelčič Blenkuš

Comhairleoir Sinsearach at NIJZ, Institiúid Náisiúnta Sláinte Poiblí na Slóivéine |  + poist Bith

Is dochtúir leighis é an Dr. Mojca Gabrijelčič, speisialtóir i sláinte an phobail, a bhfuil PhD aige sna heolaíochtaí sóisialta. Is iad na réimsí spéise agus saineolais atá aici ná cuir chuige cothaithe sláinte, beartais phoiblí, cothromaíocht sláinte agus geilleagar folláine, cothú agus gníomhaíocht fhisiciúil, aosú agus leochaileacht agus cáilíocht na beatha. Bhí Mojca ina comhordaitheoir eolaíoch ar JA Best-ReMaP 2020 – 2023 agus beidh sí ina comhordaitheoir WP um inbhuanaitheacht beartais sa JAPrevent NCD 2024 – 2027 nua. Mar iar-Uachtarán EuroHealthNet, tá sí ina Comhairleoir Oinigh ar Bhord Feidhmiúcháin Chomhpháirtíocht EuroHealthNet .

• Mojca Gabrijelčič Blenkuš

  An bhfuil an Eoraip chun tosaigh maidir le todhchaí níos sláintiúla dár leanaí?
• Mojca Gabrijelčič Blenkuš

  Tacú le daoine scothaosta i gceantair iargúlta in am iar-COVID-19
• Mojca Gabrijelčič Blenkuš

  Margaíocht Dhigiteach do Leanaí: Dúshlán Nua Sláinte Poiblí

Airteagail gaolmhara